Bedrijfsbeheer

Arbeidsovereenkomst arbeider onbepaalde duur België (wet 3 juli 1978)

Arbeidsovereenkomst voor een arbeider van onbepaalde duur naar Belgisch recht: paritair comité en functiecategorie, uurloon betaald ten minste tweemaal per maand, vaste werkplaats of werven, werkkledij, vervoer en gereedschap, gewaarborgd loon, vakantiekas en opzegging volgens het eenheidsstatuut.
4.8/5— 19 beoordelingenBelgisch recht 2026Direct downloaden
Delen

Een arbeidsovereenkomst arbeider van onbepaalde duur is het contract waarmee een Belgische werkgever iemand in vaste dienst neemt voor hoofdzakelijk handarbeid: een lasser in een metaalbedrijf, een magazijnier, een tegelzetter op de werf, een productiemedewerker in een bakkerij. Dit model is geschreven voor kmo's, aannemers, vakmensen met een eenmanszaak en vzw's in Vlaanderen en Brussel die een arbeider aanwerven en meteen een sluitend contract willen. Het volgt de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten en het eenheidsstatuut, en regelt wat bij arbeiders anders loopt dan bij bedienden: het uurloon, de betaling twee keer per maand, het vakantiegeld via de vakantiekas, het gewaarborgd loon bij ziekte, de werkkledij en het werk op wisselende werven.

Conform

Belgisch recht 2026

50.000+ klanten

vertrouwen op ons

Voordelig

Vanaf € 4,90 / document

Veilige betaling

Direct downloaden

Arbeidsovereenkomst arbeider onbepaalde duur België (wet 3 juli 1978)

Veilige betaling

Model invullen

Wat is een arbeidsovereenkomst voor arbeiders?

De wet spreekt nog altijd van de "werkman". Volgens artikel 2 van de Arbeidsovereenkomstenwet is dat de werknemer die zich verbindt om onder het gezag van een werkgever tegen loon hoofdzakelijk handarbeid te verrichten. De werkelijk uitgeoefende functie beslist, niet de titel op de loonfiche. Een "technisch medewerker" die de hele dag machines afstelt, is een arbeider; een werfleider die planningen opmaakt en offertes nakijkt, is meestal een bediende. Wie twijfelt, vergelijkt best met onze arbeidsovereenkomst voor bedienden van onbepaalde duur, die op hetzelfde wettelijke kader steunt maar met een maandloon werkt.

Sinds het eenheidsstatuut hebben arbeiders en bedienden dezelfde opzeggingstermijnen en bevat een gewone arbeidsovereenkomst geen proefbeding meer; alleen voor studenten en voor uitzend- of tijdelijke arbeid bestaan nog uitzonderingen. Toch blijven er verschillen die in het contract thuishoren. Het paritair comité van de arbeiders is vaak een ander dan dat van de bedienden in hetzelfde bedrijf, het loon wordt meestal per uur vastgelegd en de vakantiekas, dat wil zeggen de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie of het vakantiefonds van de sector, betaalt het vakantiegeld. Wettelijk mag een contract van onbepaalde duur mondeling worden gesloten, behalve bij deeltijdse arbeid. Alleen een geschreven arbeidsovereenkomst voor een arbeider bewijst echter het uurloon, de functiecategorie en de afspraken over gereedschap en vervoer.

Wettelijk kader

De kern is de Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978: de plichten van beide partijen (artikelen 17 en 20), de beperkte aansprakelijkheid van de werknemer (artikel 18), de opzeggingstermijnen van artikel 37/2 en het ontslag om dringende reden. De wet van 26 december 2013 heeft het eenheidsstatuut ingevoerd en de proefperiode afgeschaft. Daar komen twee wijzigingen bij: een opzegging van één week zolang de werknemer minder dan zes maanden anciënniteit heeft, voor contracten waarvan de uitvoering vanaf 1 augustus 2026 begint, en een plafond van 52 weken voor de opzegging door de werkgever bij contracten die vanaf 1 juni 2026 starten.

Voor arbeiders tellen nog andere teksten. De loonbeschermingswet van 12 april 1965 verplicht de werkgever het loon ten minste tweemaal per maand te betalen, met hoogstens zestien dagen ertussen. De gecoördineerde wetten van 28 juni 1971 laten het enkel en dubbel vakantiegeld uitbetalen door de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie of een bijzonder vakantiefonds, niet door de werkgever. Bij ziekte gelden artikel 52 en de cao's nr. 12bis en 13bis van de Nationale Arbeidsraad: volledig loon gedurende zeven dagen, 85,88 procent de week daarna, en een aanvulling op de ziekte-uitkering tot de dertigste dag. De FOD Werkgelegenheid zet de voorwaarden op een rij in zijn uitleg over het gewaarborgd loon bij ziekte en ongeval.

Daarnaast verplicht boek IX van de codex over het welzijn op het werk de werkgever om werkkledij en persoonlijke beschermingsmiddelen gratis te leveren en te onderhouden. Het Taaldecreet van 19 juli 1973 legt het Nederlands op wanneer de exploitatiezetel van de arbeider in het Nederlandse taalgebied ligt, op straffe van nietigheid.

Wanneer heeft u dit document nodig?

Het klassieke geval is de aanwerving in een atelier, een fabriek of een magazijn: één vaste werkplaats, een uurrooster uit het arbeidsreglement, een uurloon volgens de sectorale barema's. Bij bouwbedrijven, installateurs en schoonmaakbedrijven vertrekken de arbeiders elke ochtend vanaf een stelplaats naar wisselende werven. Het model heeft daar een eigen variant voor, met de stelplaats als vast punt.

Een tweede situatie is de vaste aanwerving na een uitzendopdracht of een tijdelijk contract. Heeft u eerst nog een tijdelijke oplossing nodig, dan past ons contract van bepaalde duur of voor een duidelijk omschreven werk beter. Derde geval: de regularisatie. Veel kleine werkgevers werken al jaren met een arbeider op basis van een mondelinge afspraak. Bij een conflict kan de arbeider zijn loon en zijn voorwaarden met alle middelen bewijzen, terwijl de werkgever geen enkel geschrift kan voorleggen. Ook een deeltijdse arbeider met een vast rooster past in dit model; een variabel deeltijds rooster vraagt wel een aangepaste overeenkomst. De andere modellen voor personeel en onderneming staan bij onze documenten voor bedrijfsbeheer in België.

Belangrijkste clausules in ons model

Het contract telt negentien vaste artikelen. Optionele regelingen zijn varianten binnen een artikel, zodat de nummering nooit verspringt. De eerste artikelen leggen het kader vast: identificatie van een vennootschap met RPR en vertegenwoordiger of van een eenmanszaak, de functie, het paritair comité van de arbeiders en de functiecategorie. Daarna volgen de plaats van tewerkstelling (vaste werkplaats of wisselende werven vanuit een stelplaats), de voltijdse arbeidsduur of het deeltijdse regime volgens artikel 11bis en het bruto-uurloon met indexering, eindejaarspremie via de cao's en ecocheques wanneer een cao erin voorziet.

Waar het in de praktijk vaak misloopt, regelt deze arbeidsovereenkomst met een arbeider uitdrukkelijk. Maaltijdcheques, groepsverzekering en hospitalisatieverzekering zijn optioneel. Het vervoer is ofwel de tegemoetkoming in de woon-werkkosten volgens de cao's, ofwel vervoer dat de werkgever zelf organiseert. Voor gereedschap kiest u tussen gereedschap van de werkgever en eigen handgereedschap tegen een maandelijkse vergoeding. De werkkledij en de beschermingsmiddelen zijn gratis; de werkgever laat ze op zijn kosten reinigen en vervangen, tenzij een algemeen verbindend verklaarde cao het onderhoud anders regelt.

De laatste artikelen regelen het gewaarborgd loon voor arbeiders, de vakantie via de vakantiekas en de wettelijke afwezigheden, waarvoor de werknemer later bijvoorbeeld een aanvraag van klein verlet bij familiegebeurtenissen indient. Omdat een scholingsbeding onder de loongrens van artikel 22bis geen uitwerking heeft, is het optionele beding bij arbeiders vooral bruikbaar voor een opleiding tot een knelpuntberoep. Schorsing bij slecht weer of economische werkloosheid, opzegging, vertrouwelijkheid en de taalclausule ronden het geheel af.

Sectorale en regionale aandachtspunten

Bij arbeiders weegt de sector zwaarder dan bij bedienden. In veel ondernemingen vallen de arbeiders onder een eigen paritair comité, zoals het Paritair Comité voor de metaal-, machine- en elektrische bouw (PC 111) of het Paritair Comité voor de voedingsnijverheid (PC 118). Zonder specifiek comité geldt het aanvullend PC 100. Het bevoegde comité bepaalt de barema's per categorie, de eindejaarspremie, eventuele ecocheques en de vergoedingen voor gereedschap of mobiliteit. Laat bij twijfel door uw sociaal secretariaat bevestigen welk comité voor uw arbeiders bevoegd is, want een fout comité betekent een fout minimumloon.

In de bouw (Paritair Comité voor het bouwbedrijf, PC 124) lopen verschillende voordelen via de sectorale fondsen van Constructiv, en speelt de tijdelijke werkloosheid wegens slecht weer een grote rol, net als de verplichte registratie van aanwezigheden op bepaalde werven. Het contract verwijst daarnaar, maar de sectorale cao's blijven de maatstaf.

Regionaal is dit model geschreven voor het Nederlandse taalgebied en voor een Nederlandstalige arbeider in Brussel, waar de gecoördineerde wetten van 18 juli 1966 de taal bepalen, namelijk die van de werknemer; voor een Franstalige arbeider in Brussel is een Franstalig contract nodig. In het Franse taalgebied legt het decreet van de Franse Gemeenschap van 30 juni 1982 het Frans op. Voor faciliteitengemeenten gelden de taalwetten van 1966, niet het Vlaamse decreet; in de Vlaamse faciliteitengemeenten leggen ze eveneens het Nederlands op.

Veelgemaakte fouten

De fout die we het vaakst zien in een arbeidsovereenkomst voor arbeiders, is een oud model met een proefperiode van zeven tot veertien dagen, een overblijfsel van vóór het eenheidsstatuut. Zo'n beding heeft geen gevolg meer. Vlak daarna komt het verkeerde paritair comité: de werkgever neemt het comité van zijn bedienden over, en het uurloon belandt onder het barema van de arbeiders.

Bij de betaling loopt het mis wanneer een kleine werkgever zijn arbeider gewoon eens per maand betaalt, zonder voorschot halverwege. Dat is in strijd met de loonbeschermingswet, tenzij een cao een afwijking toelaat. Een andere klassieker is de arbeider die zijn werkkledij zelf moet wassen en herstellen tegen een kleine premie: zonder algemeen verbindend verklaarde cao is dat niet toegelaten. Ten slotte zien we maaltijdcheques die via het individuele contract worden toegekend in een bedrijf met een vakbondsafvaardiging, terwijl daar een cao nodig is om de vrijstelling van RSZ-bijdragen te behouden.

Belangrijkste punten om te onthouden

ART. 2 WAO

Handarbeid bepaalt het statuut van arbeider

Een arbeider verricht volgens artikel 2 van de Arbeidsovereenkomstenwet hoofdzakelijk handarbeid. De werkelijke functie beslist, niet de titel op de loonfiche. Het statuut heeft gevolgen: de arbeiders vallen vaak onder een ander paritair comité dan de bedienden, het loon wordt meestal per uur vastgelegd volgens de functiecategorie en moet ten minste tweemaal per maand worden betaald, met hoogstens zestien dagen ertussen.

ART. 52 WAO

Gewaarborgd loon vanaf de eerste ziektedag

Sinds de afschaffing van de carenzdag op 1 januari 2014 heeft een arbeider met minstens één maand ononderbroken dienst recht op gewaarborgd loon vanaf de eerste dag van arbeidsongeschiktheid: het volledige loon gedurende zeven dagen, 85,88 procent de week daarna en een aanvulling op de ziekte-uitkering tot de dertigste dag. Bezorgt hij zijn getuigschrift te laat, dan kan de werkgever dat loon weigeren voor de dagen vóór de afgifte.

VAKANTIEKAS

Het vakantiegeld komt niet van de werkgever

Het enkel en dubbel vakantiegeld van een arbeider wordt uitbetaald door de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie of door een bijzonder vakantiefonds van de sector, gefinancierd met de bijdragen die de werkgever via de RSZ betaalt. Bij het einde van het contract betaalt de werkgever dus geen vertrekvakantiegeld en levert hij geen vakantieattest af. De arbeider ontvangt het vakantiegeld het jaar na zijn prestaties.

Veelgestelde vragen

Het contract is bindend zodra beide partijen het ondertekenen. Het volgt de Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978, het eenheidsstatuut, de loonbeschermingswet en het Taaldecreet, en verwijst voor barema's en sectorale voordelen naar de cao's van uw paritair comité; het contract mag niet in het nadeel van de arbeider afwijken van de algemeen verbindend verklaarde cao's. Twee voorwaarden blijven uw verantwoordelijkheid: de exploitatiezetel ligt in het Nederlandse taalgebied, of in Brussel voor een Nederlandstalige arbeider, en het uurloon zakt niet onder het sectorale minimum voor de functiecategorie.

U downloadt de arbeidsovereenkomst in Word en in PDF. De PDF is bedoeld om af te drukken en te ondertekenen, de Word-versie om later een wijzigingsbijlage op te stellen, bijvoorbeeld bij een nieuwe functiecategorie na een promotie, die beide partijen ondertekenen. Druk twee exemplaren af, zodat elke partij een origineel bijhoudt, of laat het contract tekenen met een gekwalificeerde elektronische handtekening, die voor de wet gelijkstaat met een handgeschreven handtekening.

De Arbeidsovereenkomstenwet eist voor een contract van onbepaalde duur geen geschrift, behalve bij deeltijdse arbeid: daar moeten het regime en het rooster schriftelijk vastliggen uiterlijk wanneer de arbeider begint. De wet van 7 oktober 2022 verplicht u wel om de essentiële arbeidsvoorwaarden, zoals functie, werkplaats, loon en aanvangsdatum, uiterlijk op de eerste werkdag schriftelijk mee te delen, en dit contract doet precies dat. Teken dus vóór de eerste werkdag, ten laatste bij de Dimona-aangifte. Het invullen duurt ongeveer een kwartier, en het document staat klaar zodra u op Afronden klikt.

Arbeiders en bedienden hebben sinds het eenheidsstatuut dezelfde opzeggingstermijnen, bepaald door artikel 37/2 volgens de anciënniteit. Voor contracten die vanaf 1 augustus 2026 starten, bedraagt de opzegging één week zolang de werknemer minder dan zes maanden in dienst is; meer uitleg staat in ons artikel over de opzegging van één week tijdens de eerste zes maanden. Voor contracten die vanaf 1 juni 2026 beginnen, is de opzegging door de werkgever beperkt tot 52 weken.

Niet de werkgever, maar de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie of het bijzondere vakantiefonds van de sector. De werkgever financiert het vakantiegeld via zijn bijdragen aan de RSZ, en de vakantiekas betaalt het enkel en dubbel vakantiegeld het jaar na de prestaties rechtstreeks aan de arbeider. Daarom betaalt de werkgever bij het einde van het contract geen vertrekvakantiegeld en levert hij geen vakantieattest af, anders dan bij een bediende. De duur van de vakantie blijft vier weken per volledig jaar van prestaties.

Sinds de afschaffing van de carenzdag op 1 januari 2014 wel. De arbeider die minstens één maand ononderbroken in dienst is, krijgt zijn volledige loon gedurende de eerste zeven dagen, daarna 85,88 procent gedurende zeven dagen, en vervolgens tot de dertigste dag een aanvulling van de werkgever bovenop de uitkering van het ziekenfonds. Het gewaarborgd loon geldt alleen voor de dagen waarop hij normaal had moeten werken. Hij verwittigt de werkgever onmiddellijk en bezorgt binnen de termijn van het arbeidsreglement of de cao, standaard twee werkdagen, een geneeskundig getuigschrift.

De werkgever geeft schriftelijk opzegging in het Nederlands, met het begin en de duur van de termijn, die ingaat op de maandag na de week van de kennisgeving, bij aangetekende brief, die uitwerking heeft op de derde werkdag na verzending, of bij gerechtsdeurwaardersexploot. Een kant-en-klare ontslagbrief met opzeggingstermijn voor de werkgever voorkomt vormfouten. Een ontslag om dringende reden volgt binnen drie werkdagen na de kennisname van de feiten, en de reden zelf wordt binnen drie werkdagen daarna aangetekend meegedeeld. Bij een gewoon ontslag na de eerste zes maanden kan de arbeider volgens cao nr. 109 de concrete redenen opvragen.

4.8/5

19 geverifieerde beoordelingen · Belgisch recht 2026

Arbeidsovereenkomst arbeider onbepaalde duur België (wet 3 juli 1978)
  • Directe toegang tot het document
  • Download als PDF en Word
  • Conform de wetgeving van 2026
  • Gecontroleerd door juristen
Model invullen
Veilige betaling
Bijgewerkt op 2 november 2026

Dit vindt u misschien ook interessant

Freelanceovereenkomst
Ontslagbrief door de werknemer