Dagelijkse zaken

Leningsovereenkomst tussen particulieren België (lening van geld)

Leningsovereenkomst tussen particulieren naar Belgisch recht (verbruiklening, art. 1892 e.v. oud BW): één of twee uitleners en leners, terugbetaling in één keer, in schijven of op verzoek, met of zonder interest, regeling bij overlijden en optionele borg. Word en PDF.
4.6/5— 17 beoordelingenBelgisch recht 2026Direct downloaden
Delen

Een leningsovereenkomst tussen particulieren legt vast dat iemand geld leent aan een familielid, een vriend of een kennis, en onder welke voorwaarden dat geld terugkomt. Ouders die hun kind helpen bij de aankoop van een wagen of de eigen inbreng voor een woning, een broer die een tijdelijk tekort overbrugt, twee vrienden die een project voorfinancieren: telkens voorkomt een schriftelijke afspraak discussies achteraf. Naar Belgisch recht is zo'n afspraak een verbruiklening van geld, geregeld in het oud Burgerlijk Wetboek, terwijl het bewijs de regels van Boek 8 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek volgt. Ons model is opgesteld voor particulieren in Vlaanderen en Brussel. U kiest het bedrag, de manier van terugbetalen, de eventuele interest en een borg, en u ondertekent een akte die het verschil tussen lening en schenking zwart op wit zet.

Conform

Belgisch recht 2026

50.000+ klanten

vertrouwen op ons

Voordelig

Vanaf € 4,90 / document

Veilige betaling

Direct downloaden

Leningsovereenkomst tussen particulieren België (lening van geld)

Veilige betaling

Model invullen

Wat is een leningsovereenkomst tussen particulieren?

Juridisch is de leningsovereenkomst een verbruiklening: de uitlener geeft geld aan de lener, die er eigenaar van wordt en zich verbindt om hetzelfde bedrag terug te geven. De verplichtingen van de lener ontstaan pas wanneer hij het geld ontvangen heeft. Daarom vraagt ons model of het bedrag al werd overgemaakt of pas na de ondertekening volgt. In dat laatste geval beginnen de verplichtingen van de lener op de dag waarop zijn rekening wordt gecrediteerd, en het rekeninguittreksel geldt als bewijs. In ons model betaalt de lener het nominale bedrag terug. Inflatie verandert daar niets aan; een uitlener die de waarde van zijn geld wil beschermen, spreekt interest af.

Het onderscheid met een schuldbekentenis naar Belgisch recht is in de praktijk belangrijk. Een schuldbekentenis stelt achteraf vast dat er een schuld bestaat, eenzijdig en kort. De leningsovereenkomst regelt de hele relatie: looptijd, schijven, interest, vervroegde terugbetaling, wanbetaling, overlijden en eventueel een borg. Met een schenking heeft ze niets gemeen, want bij een schenking komt het geld nooit terug. Precies die grens is later, bij de verdeling van een nalatenschap, vaak het twistpunt tussen broers en zussen. U vindt het model bij de akten voor dagelijkse zaken tussen particulieren, naast andere documenten die mensen onder elkaar opmaken zonder notaris.

Wettelijk kader

De basisregels staan in de artikelen 1892 tot 1907ter van het oud Burgerlijk Wetboek. Ze blijven van toepassing, omdat het nieuwe boek 7 over de bijzondere contracten de titel over de lening voorlopig voorbehoudt. Artikel 1895 legt het nominalisme vast, artikel 1899 verbiedt de uitlener het geld terug te vorderen vóór de afgesproken termijn, en artikel 1900 laat de rechter een termijn bepalen wanneer de partijen niets hebben afgesproken. Interest is geen vanzelfsprekendheid. Hij moet bedongen worden (artikel 1905). Staat de rentevoet niet in een bijzondere bepaling van de overeenkomst, dan geldt de wettelijke rentevoet (artikel 1907, vierde lid). Het derde lid bepaalt dat de verhoging wegens laattijdige betaling nooit meer mag bedragen dan een half procent per jaar op het verschuldigd gebleven kapitaal. Een vergoeding voor vervroegde terugbetaling is beperkt tot zes maanden interest (artikel 1907bis). Bedingt een uitlener een rente die de normale interest klaarblijkelijk overschrijdt door misbruik te maken van onder meer de behoeften of de onwetendheid van de lener, dan vermindert de rechter, op vordering van de lener, diens verplichtingen tot het kapitaal en de wettelijke interest (artikel 1907ter). U leest de tekst na in de geconsolideerde versie van Boek III van het oud Burgerlijk Wetboek op Justel.

Voor het bewijs geldt boek 8 van het Burgerlijk Wetboek. Vanaf 3.500 euro is een ondertekend geschrift nodig (artikel 8.9), en de partij die zich verbindt om een geldsom te betalen, schrijft dat bedrag eigenhandig voluit in letters (artikel 8.21). Een getypt bedrag volstaat dus niet. De regels over consumentenkrediet uit boek VII van het Wetboek van economisch recht gelden niet, want ze zijn bedoeld voor kredietgevers die krediet verlenen in het kader van hun handels- of beroepsactiviteit. Een borgtocht valt onder titel 1 van boek 9 van het Burgerlijk Wetboek. Is de uitlener een particulier, dan valt het grootste deel van de beschermingsregels voor de borg weg, maar enkele blijven gelden: de accessoria bedragen hoogstens de helft van de hoofdsom, en een borgtocht die kennelijk buiten verhouding staat tot het vermogen en de inkomsten van de borg, wordt herleid.

Wanneer gebruikt u een leningsovereenkomst?

Het klassieke geval is de ouder die een kind helpt. Beide ouders lenen samen geld uit, het kind en zijn partner ontlenen het samen, en het bedrag dient voor de eigen inbreng bij een hypothecair krediet of voor een wagen. Onze leningsovereenkomst laat daarom aan elke kant twee personen toe; twee leners verbinden zich dan hoofdelijk, zodat de uitlener het volledige bedrag van elk van hen kan vragen. Zonder geschrift weten de broers en zussen later niet of het om een voorschot op een erfdeel ging, een gift of een lening. Een tweede situatie is de vriend of het familielid dat een tijdelijk tekort overbrugt: de waarborg bij een huurovereenkomst voor een hoofdverblijfplaats in Vlaanderen, een openstaande factuur of de periode tussen twee jobs. Hier kiest men vaak voor terugbetaling op verzoek, met een opzeggingstermijn van enkele maanden.

Grotere bedragen vragen meer zekerheid. Leent u een aanzienlijke som aan iemand met een wisselend inkomen, laat dan een derde borg staan; die tekent een afzonderlijke borgtochtakte die aan de leningsovereenkomst wordt gehecht. Een geval dat we geregeld tegenkomen: het geld werd al jaren geleden overhandigd en niemand schreef iets op. Een nieuwe leningsovereenkomst kan dat rechtzetten, maar dan moet de datum van overhandiging correct ingevuld worden. Wil de uitlener het geld eigenlijk wegschenken, dan past een verklaring van handgift of bankgift in Vlaanderen beter dan een lening op papier.

Belangrijkste clausules in ons model

De leningsovereenkomst begint met de identiteit van elke uitlener en lener, zonder rijksregisternummer, en met het geleende bedrag in cijfers en in letters. Het doel van de lening wordt vermeld, maar uitdrukkelijk als louter informatief: een lener die het geld anders besteedt, blijft gewoon tot terugbetaling gehouden. Een aparte clausule bevestigt dat het om een lening gaat en niet om een schenking, ook als geen interest is afgesproken, en dat een kwijtschelding enkel geldt wanneer de uitlener ze ondertekent.

Voor de terugbetaling kiest u tussen één bedrag op een vaste datum, een afbetalingsplan in maandelijkse, driemaandelijkse of jaarlijkse schijven, of terugbetaling op verzoek met een opzeggingstermijn. Interest is facultatief. Kiest u een rentevoet, dan loopt hij vanaf de ondertekening of de latere overmaking, en na een ingebrekestelling stijgt hij met een half procent per jaar. Bij een renteloze lening loopt na een ingebrekestelling de wettelijke interest. Bij een renteloze lening kunt u bovendien een forfaitaire vergoeding bedingen; bij een lening op interest wordt dat een vergoeding van de werkelijke invorderingskosten, met een plafond. Vervroegd terugbetalen kost de lener niets. Bij beslag, kennelijk onvermogen of een schijf die dertig dagen onbetaald blijft, wordt het volledige saldo opeisbaar na een aangetekende ingebrekestelling die vijftien dagen zonder gevolg bleef.

De laatste artikels regelen wat in de praktijk het vaakst misloopt. Bij overlijden van de lener kiest u of de erfgenamen verder afbetalen of het saldo zes maanden later terugbetalen. Een rekeningwijziging van de uitlener geldt enkel bij aangetekende zending of ondertekend geschrift, wat fraude met een gewijzigd rekeningnummer per e-mail afblokt. De borgtocht staat in een bijlage met een maximumbedrag, een keuze tussen hoofdelijke en gewone borg en een jaarlijkse informatieplicht van de uitlener.

Hoe vult u deze leningsovereenkomst in?

U begint met het aantal uitleners en leners. Daarna vult u voor elke persoon de naam, de geboorteplaats en -datum en het adres in; dat adres geldt meteen als gekozen woonplaats voor alle kennisgevingen. Vervolgens geeft u het bedrag in cijfers en voluit in letters, het doel en het rekeningnummer waarop de terugbetalingen binnenkomen. Het formulier vraagt dan of het geld al overhandigd is. Antwoordt u nee, dan vult u het rekeningnummer van de lener in en het aantal dagen waarbinnen de uitlener overschrijft.

De volgende stappen bepalen het afbetalingsplan, de interest, een eventueel schadebeding, het lot van de schuld bij overlijden en de borg. Elke keuze past de tekst in het voorbeeld naast of onder het formulier meteen aan, zodat u ziet welke clausules verschijnen en welke verdwijnen. Na de laatste stap downloadt u de leningsovereenkomst en drukt u ze af in twee originelen, of drie als er een borg is. Elke lener schrijft vóór zijn handtekening het bedrag met de hand voluit in letters, en de borg doet hetzelfde met het maximumbedrag van zijn borgtocht.

Veelgemaakte fouten

De meest gemaakte fout is geld in contanten overhandigen zonder enig spoor. Bij een betwisting moet de uitlener dan bewijzen dat het geld werd gegeven, terwijl een overschrijving met een duidelijke mededeling dat probleem oplost. Even vaak ontbreekt de handgeschreven vermelding van het bedrag, of verschilt ze van het getypte bedrag. Dat ondermijnt de bewijskracht van de hele leningsovereenkomst. Een derde klassieker is de lening zonder termijn: zonder afspraak bepaalt de rechter de termijn, en dat kan lang duren.

Interest geeft eigen problemen. Een rentevoet die mondeling werd afgesproken, is moeilijk te bewijzen, en een rente die de normale interest klaarblijkelijk overschrijdt, kan de rechter terugschroeven. Maanden wachten na een wanbetaling maakt het ook moeilijk. De vertragingsinterest loopt pas vanaf de ingebrekestelling, en een ingebrekestelling tot betaling bij aangetekende zending is de eerste stap naar een vervroegde opeisbaarheid. Ook een mondelinge kwijtschelding zorgt voor ruzie: een ouder die op een familiefeest zegt dat het kind niets meer hoeft terug te betalen, heeft juridisch niets kwijtgescholden zolang hij dat niet ondertekent, en de andere kinderen zien het later anders. Een borg zonder duidelijk maximumbedrag is een laatste valkuil. Ten slotte vergeten partijen hun adreswijziging door te geven. Kennisgevingen op het oude adres blijven geldig zolang de nieuwe woonplaats niet aangetekend werd meegedeeld.

Belangrijkste punten om te onthouden

ART. 8.21 BW

Het geleende bedrag met de hand in letters

Wie zich bij onderhandse akte verbindt om een geldsom te betalen, schrijft vóór zijn handtekening het bedrag eigenhandig voluit in letters. Een getypt bedrag volstaat niet. Bij twee leners doet elk van hen dat. Vanaf 3.500 euro is een ondertekend geschrift bovendien nodig om de lening te bewijzen. Controleer vóór de ondertekening dat het bedrag in cijfers, in letters en in de handgeschreven vermelding overeenstemt.

ART. 1907 OUD BW

Interest bedingen en de grens bij vertraging

Een lening tussen particulieren brengt enkel interest op als de partijen die bedingen. Staat de rentevoet niet in een bijzondere bepaling van de overeenkomst, dan geldt de wettelijke rentevoet. Bij laattijdige betaling mag de bedongen rentevoet hoogstens met een half procent per jaar op het verschuldigd gebleven kapitaal stijgen. Een rente die door misbruik de normale interest klaarblijkelijk overschrijdt, vermindert de rechter.

BOEK 9 BW

Een borg tekent een afzonderlijke bijlage

Een derde die borg staat, ondertekent een borgtochtakte als bijlage, met een maximumbedrag dat hij eigenhandig in letters schrijft. Ook als de uitlener een particulier is, gelden enkele regels van titel 1 van boek 9 van het Burgerlijk Wetboek: de accessoria bedragen hoogstens de helft van de hoofdsom en een borgtocht die kennelijk buiten verhouding staat tot het vermogen van de borg, wordt herleid.

Veelgestelde vragen

Ja. Een verbruiklening tussen particulieren vereist geen notariële akte; een onderhandse akte die beide partijen ondertekenen, bindt hen volledig. Vanaf 3.500 euro is een ondertekend geschrift wel nodig als bewijs, en de lener moet het geleende bedrag eigenhandig voluit in letters schrijven, zoals artikel 8.21 van het Burgerlijk Wetboek voorschrijft. Een notaris komt pas in beeld wanneer u een hypotheek als zekerheid wilt, want die vergt een authentieke akte en een inschrijving. Voor een gewone familielening volstaat ons model, mits elk origineel volledig ondertekend wordt en elke partij er een bewaart.

U downloadt het document zowel in Word als in pdf. De Word-versie is handig wanneer u nog een praktisch detail wilt aanpassen, bijvoorbeeld de plaats van ondertekening. De pdf-versie gebruikt u om af te drukken en te ondertekenen, zodat de tekst niet meer per ongeluk wijzigt. Druk evenveel originelen af als er partijen met een eigen belang zijn: twee zonder borg, drie met borg. Antwoorden over het downloaden en uw account vindt u in de veelgestelde vragen over onze Belgische documenten.

Dat hangt af van de gekozen terugbetaling. Bij een vaste datum of een afbetalingsplan kan de uitlener niets vroeger opeisen, behalve in de gevallen van vervroegde opeisbaarheid zoals beslag of een schijf die dertig dagen onbetaald blijft. Bij terugbetaling op verzoek stuurt hij een aangetekende brief, waarna de opzeggingstermijn begint te lopen op de derde werkdag na verzending. Die termijn bepaalt u zelf in maanden. Ontbreekt elke afspraak over een termijn, dan beslist de rechter op basis van artikel 1900 van het oud Burgerlijk Wetboek, wat trager en onzekerder is.

Bedongen interest is voor de uitlener in de regel een belastbaar inkomen. Onze leningsovereenkomst bepaalt daarom dat de uitlener zelf instaat voor de fiscale aangifte van de interesten die hij ontvangt. De precieze behandeling hangt af van uw persoonlijke situatie, zodat u bij twijfel best de FOD Financiën of uw boekhouder raadpleegt voordat u een rentevoet vastlegt. Een renteloze lening heeft dat probleem niet. Ze blijft een echte lening, op voorwaarde dat de terugbetaling ook werkelijk gebeurt.

De schuld verdwijnt niet en valt in de nalatenschap. In het formulier kiest u of de erfgenamen verder afbetalen volgens hetzelfde plan, of dat het saldo zes maanden na het overlijden opeisbaar wordt. Bij twee leners blijft de langstlevende hoofdelijk gehouden. De leningsovereenkomst bepaalt ook dat de verplichting ondeelbaar is tegenover de erfgenamen, zodat de uitlener het geheel van elk van hen kan vragen. Een erfgenaam die de nalatenschap verwerpt of onder voorrecht van boedelbeschrijving aanvaardt, behoudt de bescherming die de wet hem geeft.

Registratie is niet verplicht. De leningsovereenkomst is geldig zonder enige tussenkomst van de overheid. Registratie heeft wel één voordeel: de akte krijgt een vaste datum tegenover derden, zoals schuldeisers van de lener of een curator (artikel 8.22 van het Burgerlijk Wetboek). Dat speelt vooral wanneer de lener in financiële moeilijkheden komt en u wilt vermijden dat een curator of een andere schuldeiser de lening afdoet als een achteraf opgemaakt stuk. De partij die de registratie vraagt, draagt de kosten ervan. Voor een gewone familielening slaan de meeste mensen die stap over.

4.6/5

17 geverifieerde beoordelingen · Belgisch recht 2026

Leningsovereenkomst tussen particulieren België (lening van geld)
  • Directe toegang tot het document
  • Download als PDF en Word
  • Conform de wetgeving van 2026
  • Gecontroleerd door juristen
Model invullen
Veilige betaling
Bijgewerkt op 14 november 2026

Dit vindt u misschien ook interessant

Volmacht algemeen of bijzonder
Herroepingsbrief 14 dagen online aankoop