Dagelijkse zaken

Bruikleenovereenkomst België (kosteloos gebruik van woning, voertuig of goed)

Bruikleenovereenkomst naar Belgisch recht voor het kosteloos gebruik van een woning, een voertuig of een ander goed: duur en opzegging, kosten, verzekering, boetes, aansprakelijkheid, overlijden en teruggave, zonder risico op herkwalificatie als huur.
4.8/5— 27 beoordelingenBelgisch recht 2026Direct downloaden
Delen

Een bruikleenovereenkomst legt vast dat een eigenaar een woning, een auto of een ander goed kosteloos en tijdelijk ter beschikking stelt van iemand anders, die precies hetzelfde goed later teruggeeft. In Vlaanderen en de rest van België gaat het meestal om ouders die een appartement aan hun kind laten gebruiken, om een familielid dat zijn wagen een paar maanden uitleent, of om een vereniging die materiaal, een machine of een muziekinstrument ontleent. Zonder geschrift weet niemand precies wanneer het goed terug moet, wie de kosten draagt en wie opdraait voor schade. Ons model, een volledig uitgewerkt voorbeeld van een bruikleen voor een woning, een voertuig of een roerend goed, regelt die punten volgens het Belgisch recht en staat in Word en PDF klaar om te ondertekenen.

Conform

Belgisch recht 2026

50.000+ klanten

vertrouwen op ons

Voordelig

Vanaf € 4,90 / document

Veilige betaling

Direct downloaden

Bruikleenovereenkomst België (kosteloos gebruik van woning, voertuig of goed)

Veilige betaling

Model invullen

Wat is een bruikleenovereenkomst?

Bruikleen, ook commodaat genoemd, is een contract waarbij de uitlener aan de lener het tijdelijke gebruik van een niet-vervangbaar goed geeft, zonder tegenprestatie. De lener wordt geen eigenaar. Hij gebruikt het goed volgens de afgesproken bestemming en geeft het daarna in dezelfde staat terug, op de normale slijtage na. Dat onderscheidt bruikleen van een schenking (de eigendom gaat niet over) en van verbruiklening, waarbij de lener geld of een voorraad ontvangt en iets gelijkwaardigs teruggeeft. Een bruikleenovereenkomst over geld bestaat dus niet: daarvoor sluit u een lening of een schuldbekentenis.

Het verschil met huur zit in de tegenprestatie. Betaalt de bewoner een maandelijks bedrag voor het gebruik, dan wordt het in de regel huur, in Vlaanderen met de regels van het Woninghuurdecreet. Wie zijn woning wil verhuren, gebruikt daarom een huurcontract uit onze modellen voor vastgoed en verhuur. Een bruikleenovereenkomst past wanneer de eigenaar echt niets vraagt, behalve dat de lener zijn eigen verbruik betaalt en zorgvuldig met het goed omgaat. Tussen familieleden blijft het vaak bij een mondelinge afspraak. Dat werkt tot er een conflict, een overlijden of een verkoop opduikt; dan is een ondertekende bruikleenovereenkomst het enige bewijs van wat werd afgesproken.

Wettelijk kader

Voor overeenkomsten gesloten tot en met 31 augustus 2027 gelden de artikelen 1875 tot 1891 van het oud Burgerlijk Wetboek. Het nieuwe boek 7 "Bijzondere contracten" van het Burgerlijk Wetboek, ingevoerd door de wet van 22 juli 2026, regelt bruikleen in de artikelen 7.3.40 tot 7.3.46 voor overeenkomsten gesloten vanaf 1 september 2027. De datum waarop de overeenkomst gesloten wordt, in de praktijk de ondertekening, bepaalt welk regime van toepassing is, ook voor de rest van de looptijd, tenzij de partijen anders overeenkomen. Daarom vermeldt ons model beide grondslagen.

Het nieuwe recht verandert drie punten. Artikel 7.3.40 bepaalt dat de verbintenis van de lener om de kosten van het gebruik te dragen, de kwalificatie als bruikleen niet belet: water, energie en klein onderhoud betalen maakt van een bruikleen dus geen huur. Artikel 7.3.44 laat de uitlener het goed vroegtijdig terugvragen met een met redenen omklede kennisgeving als hij het wegens een dringende en onvoorziene nood zelf nodig heeft; onder het oude recht moest hij daarvoor in principe de rechter vragen. Artikel 7.3.45 laat de bruikleen van rechtswege eindigen bij het overlijden van de lener, terwijl de verbintenissen onder het oude recht in principe op de erfgenamen overgaan, behalve als de bruikleen met het oog op de persoon van de lener werd toegestaan. Daarnaast verklaart artikel 7.3.41 de regels van de huur van overeenkomstige toepassing, met uitzondering van onder meer de huurprijs, de verplichte plaatsbeschrijving en de bescherming bij verkoop van het goed.

Een bruikleenovereenkomst is niet aan een vorm gebonden en vereist geen notaris. Voor een woning komt daar het domicilie bij: de inschrijving in de bevolkingsregisters volgt de werkelijke hoofdverblijfplaats, en de uitleg van de Vlaamse overheid over de aangifte van een adreswijziging vermeldt dat u binnen acht werkdagen aangifte doet bij de gemeente, waarna de wijkagent controleert of u er werkelijk woont.

Wanneer heeft u dit document nodig?

Het klassieke geval is de woning voor een kind. Ouders kopen een studio in Gent of Leuven, of houden een appartement aan na een erfenis, en laten hun zoon of dochter er wonen zonder huur te vragen. Een bruikleenovereenkomst voor de woning maakt dan duidelijk dat er geen huurrecht ontstaat, dat het kind zijn verbruik betaalt en dat de ouders de woning kunnen terugnemen na de studies of na een opzegging.

Een bruikleenovereenkomst voor een auto gaat vaak over een wagen die tijdelijk overbodig is: een ouder die een tweede wagen aan een student uitleent, of een broer die zijn bestelwagen leent voor een verhuizing. Hier draait het om de verzekering, de boetes en de schade, want de nummerplaat blijft op naam van de uitlener staan. Een derde groep zijn roerende goederen met waarde: een piano voor een muziekstudent, een schilderij voor een tentoonstelling, of een betonmolen voor een verbouwing. Ook een vereniging die materiaal bij een lid ontleent, sluit best een bruikleenovereenkomst; de bijhorende stukken vindt u bij onze documenten voor een vzw en haar bestuur.

Een randgeval: een vennootschap die haar bestuurder kosteloos een woning of wagen laat gebruiken, sluit formeel een bruikleen, maar fiscaal is dat in de regel een voordeel van alle aard.

Belangrijkste clausules in ons model

  • De beschrijving van het goed en zijn staat in de bruikleenovereenkomst legt vast wat precies wordt uitgeleend: adres, meterstanden en sleutels voor een woning, nummerplaat, chassisnummer en kilometerstand voor een voertuig, of een omschrijving met geschatte waarde voor een ander goed. De staat wordt vastgelegd met gedateerde foto's in bijlage of met een beschrijving in de tekst.
  • De clausule over het kosteloze karakter bepaalt dat de lener niets betaalt voor het gebruik en alleen de kosten van dat gebruik draagt. Voor een woning blijven de onroerende voorheffing en de eigenaarslasten bij de uitlener.
  • De duur kiest u zelf: onbepaalde duur met een opzeggingstermijn, een vaste einddatum, of de duur van een welbepaald gebruik zoals de studies van de lener. Blijft het goed na het einde in gebruik, dan loopt de bruikleen voor onbepaalde duur verder.
  • De regeling van vroegtijdige beëindiging voorziet een terugvordering bij dringende en onvoorziene nood van de uitlener, met een minimumtermijn, en een beëindiging na een ingebrekestelling als de lener zijn verplichtingen niet nakomt.
  • De clausules over verzekering, aansprakelijkheid en boetes verdelen de risico's: brandverzekering of afstand van verhaal voor een woning, BA en eventueel omnium voor een auto, met melding van de gebruikelijke bestuurder aan de verzekeraar.
  • Het verbod op onderuitlening en de clausules over overlijden, verkoop van het goed en teruggave sluiten het geheel af, met een vergoeding voor gebruik zonder titel als de lener het goed niet tijdig teruggeeft.

Hoe vult u deze bruikleenovereenkomst in?

In de vragenlijst kiest u eerst wat u uitleent: een woning, een voertuig of een ander roerend goed. Die keuze stuurt de rest van de vragen, zodat u bij een auto geen vragen over meterstanden krijgt. Daarna vult u de gegevens van de uitlener en de lener in: één persoon, twee personen zoals ouders of een koppel, of een vennootschap of vereniging met haar ondernemingsnummer en vertegenwoordiger. Twee leners zijn hoofdelijk gehouden.

Vervolgens beschrijft u het goed en kiest u hoe de verzekering, de gemeenschappelijke lasten of het onderhoud verdeeld worden. Het voorbeeld van het document past zich bij elke keuze aan, zodat u ziet welke clausule in de bruikleenovereenkomst komt. U legt de staat van het goed vast, vermeldt de gekende gebreken en bepaalt de begindatum en de duur. Tot slot vult u de plaats en de datum van ondertekening in; die datum bepaalt welk wettelijk regime geldt. U downloadt het document in Word en PDF en laat het door alle partijen ondertekenen. Andere modellen vindt u in onze catalogus van juridische documenten voor België en op de startpagina met Belgische modellen in het Nederlands.

Veelgemaakte fouten

De duurste fout is een kleine maandelijkse vergoeding die "symbolisch" wordt genoemd. Een vast bedrag voor het gebruik, ook ver onder de marktwaarde, kan ertoe leiden dat de rechter de verhouding als huur beschouwt. Is de woning de hoofdverblijfplaats van de bewoner, dan gelden de beschermende termijnen van het Woninghuurdecreet en kan de eigenaar zijn woning niet meer terugnemen wanneer hij wil. Vraag dus geen huur, ook geen lage, en laat de lener alleen zijn eigen verbruik betalen. Een verwante vergissing is de lener de onroerende voorheffing of het reservekapitaal van de mede-eigendom laten terugbetalen: dat zijn eigenaarslasten, geen kosten van het gebruik.

Bij een auto vergeten veel eigenaars hun verzekeraar te verwittigen dat iemand anders de wagen geregeld bestuurt. Een niet-aangegeven gebruikelijke bestuurder kan bij een ongeval tot discussie over de dekking of tot verhaal leiden. Een tweede klassieker is de boete die maanden later bij de uitlener aankomt, zonder geschrift dat bewijst wie toen reed. Verder ondertekent vaak maar één van twee eigenaars, ontbreken foto's van de staat bij de overhandiging, of staat er geen einddatum of opzeggingstermijn in de bruikleenovereenkomst. Elk van die punten maakt van een gewone teruggave een geschil. Meer modellen voor zulke afspraken vindt u bij onze documenten voor particulieren en dagelijkse zaken.

Belangrijkste punten om te onthouden

KOSTELOOS

Gratis gebruik is de grens

Bruikleen blijft alleen bruikleen als er geen tegenprestatie is. De lener mag zijn eigen verbruik, zoals water, energie en klein onderhoud, dragen zonder dat dit volgens artikel 7.3.40 automatisch huur wordt. Zodra een maandelijkse vergoeding voor het gebruik wordt gevraagd, dreigt herkwalificatie als huur en kan in Vlaanderen het Vlaams Woninghuurdecreet 2018 spelen.

DATUM

Ondertekening bepaalt het toepasselijke recht

De ondertekeningsdatum bepaalt welk recht geldt. Tot en met 31 augustus 2027 vallen overeenkomsten onder artikelen 1875 tot 1891 oud Burgerlijk Wetboek; vanaf 1 september 2027 gelden artikelen 7.3.40 tot 7.3.46 Burgerlijk Wetboek. Dat maakt uit voor vroegtijdige teruggave, kosten en overlijden, dus zet de datum helder in het contract.

BEWIJS

Zet kosten en schade op papier

Een bruikleen hoeft niet via notaris en kan vormvrij, maar zonder ondertekend stuk ontstaat discussie over duur, opzegging, kosten, verzekering, boetes, schade en teruggave. Dat speelt snel bij een familiewoning, geleende wagen of materiaal van een vereniging. Het contract houdt vast wie wat betaalt en in welke staat hetzelfde goed terug moet komen.

Veelgestelde vragen

Ja. De wet legt geen vorm op en een notaris is niet nodig, ook niet voor een woning. Onder het oude recht komt de bruikleen tot stand met de overhandiging van het goed; onder het nieuwe Burgerlijk Wetboek volstaat het akkoord over het kosteloze gebruik. Het geschrift dient als bewijs. Zonder ondertekende tekst moet de uitlener bij een geschil zelf bewijzen dat hij het goed alleen heeft uitgeleend en niet geschonken of verhuurd. Laat daarom alle eigenaars en alle leners ondertekenen en bewaar elk een origineel exemplaar.

Beter niet. Bruikleen is per definitie kosteloos. Zodra de bewoner een bedrag betaalt als tegenprestatie voor het wonen, ook een laag of zogenaamd symbolisch bedrag, riskeert u dat de overeenkomst als huur wordt beschouwd, met toepassing van het Woninghuurdecreet. De lener mag wel zijn eigen verbruik van water, gas en elektriciteit betalen en het klein onderhoud dragen; voor overeenkomsten vanaf 1 september 2027 bevestigt artikel 7.3.40 van het Burgerlijk Wetboek uitdrukkelijk dat zulke kosten de kwalificatie als bruikleen niet beletten. Eigenaarslasten zoals de onroerende voorheffing laat u bij de eigenaar.

Ja, als de woning zijn werkelijke hoofdverblijfplaats is. De inschrijving volgt de feitelijke situatie: uw kind doet binnen acht werkdagen aangifte bij de gemeente en de wijkagent controleert of het er echt woont. De bruikleenovereenkomst bepaalt dat de uitlener meewerkt en dat de inschrijving geen ander recht geeft dan de bruikleen zelf. Denk wel aan sociale uitkeringen: wie kosteloos woont of met anderen onder één dak leeft, kan bij een werkloosheidsuitkering of een leefloon anders worden behandeld. Vraag dat na bij de betrokken instelling.

De lener. De nummerplaat blijft op naam van de uitlener, dus de vaststelling van een overtreding komt bij hem toe. Ons model verplicht de uitlener om binnen de gestelde termijn de bestuurder op het ogenblik van de feiten aan te wijzen, en de lener om daaraan mee te werken. Geldboeten, onmiddellijke inningen, parkeerretributies, tolgelden en boeten voor lage-emissiezones zijn voor rekening van de lener. Heeft de uitlener toch betaald, dan betaalt de lener hem binnen vijftien dagen terug op voorlegging van de bewijsstukken.

Bij onbepaalde duur geldt de opzeggingstermijn die u kiest, bijvoorbeeld drie maanden voor een woning. Bij een vaste einddatum of een welbepaald gebruik kunt u het goed vóór het einde terugvragen bij een dringende en onvoorziene nood, met een met redenen omklede kennisgeving, of na een ingebrekestelling als de lener zijn verplichtingen niet nakomt; ons model legt dan een minimum van één maand voor een woning en acht dagen voor een ander goed vast. Verkoopt u het goed en neemt de koper de bruikleen niet over, dan eindigt ze na ten minste drie maanden voor een woning.

Ons model bepaalt dat de bruikleen met het oog op de persoon van de lener wordt toegestaan en bij zijn overlijden van rechtswege eindigt. Voor overeenkomsten vanaf 1 september 2027 is dat ook de wettelijke regel; onder het oude recht hangt dat af van de bedoeling van de partijen, en zonder duidelijke clausule gaan de verbintenissen in principe op de erfgenamen over. Bij een woning krijgen de erfgenamen en de huisgenoten drie maanden om te ontruimen. Zijn er twee leners, dan loopt de bruikleen verder met de langstlevende. Het overlijden van de uitlener beëindigt de bruikleen niet.

Ja. Na het invullen van de vragen ontvangt u de volledige tekst in een bewerkbaar Word-bestand en in een PDF die klaar is om af te drukken. In Word kunt u nog een detail aanpassen, zoals een extra toebehoren, zonder de structuur van de clausules te breken. Twee exemplaren volstaan meestal: één voor de uitlener en één voor de lener. Antwoorden over betaling en toegang tot uw documenten vindt u in onze veelgestelde vragen over de werking van het platform.

4.8/5

27 geverifieerde beoordelingen · Belgisch recht 2026

Bruikleenovereenkomst België (kosteloos gebruik van woning, voertuig of goed)
  • Directe toegang tot het document
  • Download als PDF en Word
  • Conform de wetgeving van 2026
  • Gecontroleerd door juristen
Model invullen
Veilige betaling
Bijgewerkt op 22 oktober 2026

Dit vindt u misschien ook interessant

Leningsovereenkomst tussen particulieren
Schuldbekentenis