Dagelijkse zaken

Toestemming om te reizen voor een minderjarige (België)

Schriftelijke toestemming van de ouder(s) of de voogd voor een kind dat zonder hen naar het buitenland reist: met een begeleider, met één ouder of alleen. Tot vier kinderen, medische clausule, vak voor de wettiging en optionele Engelse vertaling.
4.8/5— 18 beoordelingenBelgisch recht 2026Direct downloaden
Delen

Een toestemming om te reizen voor een minderjarige is de schriftelijke verklaring waarmee de ouders, één ouder of de voogd aanvaarden dat een kind zonder hen naar het buitenland vertrekt. Grootouders die met de kleinkinderen naar zee in Frankrijk rijden of een gescheiden vader die met zijn dochter naar Marokko vliegt: telkens kan een luchtvaartmaatschappij of een grenspolitie vragen wie het kind heeft laten vertrekken. Ons model beantwoordt die vraag op één of twee bladzijden. Het vermeldt wie het ouderlijk gezag uitoefent, met wie het kind reist, waarheen en tot wanneer, en wie er bij een medisch probleem mag optreden. In Vlaanderen spreekt men ook van een reistoelating. De tekst volgt het Belgische recht en laat ruimte voor de wettiging van de handtekening door de gemeente.

Conform

Belgisch recht 2026

50.000+ klanten

vertrouwen op ons

Voordelig

Vanaf € 4,90 / document

Veilige betaling

Direct downloaden

Toestemming om te reizen voor een minderjarige (België)

Veilige betaling

Model invullen

Wat is een toestemming om te reizen voor een minderjarige?

Juridisch gaat het om een eenzijdige verklaring van wie het gezag over het kind heeft. Er ontstaat geen contract: de begeleider, de school of de tante die het kind op de luchthaven afhaalt, verbindt zich nergens toe en tekent ook niet mee. De verklaring stelt vast dat de ouders of de voogd akkoord gaan met één welbepaalde reis, en ze geeft de persoon die het kind meeneemt de bevoegdheid om de dagelijkse handelingen van die reis te stellen: inchecken, het hotel regelen, de documenten tonen bij een controle. Daarbuiten mag die persoon enkel wat u uitdrukkelijk toestaat, zoals dringende medische zorg laten verlenen. Het ouderlijk gezag zelf gaat niet over, en elke belangrijke beslissing die niet dringend is, blijft bij de ouders.

Daarin verschilt het document van een algemene of bijzondere volmacht, waarmee iemand in uw naam rechtshandelingen stelt, zoals een bankverrichting of een aankoop. Bij een toestemming om te reizen stelt de begeleider geen rechtshandelingen in uw naam: hij zorgt voor een kind dat hem tijdelijk is toevertrouwd. Veel gemeenten leveren ook een eigen reistoelating af aan het loket. Die heeft hetzelfde doel, maar is meestal beknopt: een medische clausule of een regeling voor gescheiden ouders ontbreekt er vaak.

Wettelijk kader

België kent geen wettelijk verplicht formulier. De FOD Buitenlandse Zaken zegt het duidelijk: er bestaan geen Belgische of internationale formulieren of vaste procedures voor de toestemming van ouders, maar een schriftelijke toestemming is raadzaam zodra het kind alleen of met anderen dan de ouders reist (zie de richtlijnen van de FOD Buitenlandse Zaken over reizen met minderjarige kinderen). Het land van bestemming kan ze wel opleggen. Elk land bepaalt vrij zijn voorwaarden, en sommige stellen ook eisen bij een doorreis.

De bevoegdheid om te tekenen volgt uit het oud Burgerlijk Wetboek. Ouders die samenleven, oefenen het gezag gezamenlijk uit (artikel 373), en tegenover derden die te goeder trouw zijn, wordt elke ouder geacht met instemming van de andere te handelen. Na een scheiding blijft het gezag in principe gezamenlijk (artikel 374, § 1), tenzij de familierechtbank de uitoefening aan één ouder toevertrouwt. Is een ouder overleden of staat de afstamming maar ten aanzien van één ouder vast, dan oefent de andere het gezag alleen uit (artikel 375). Zijn er geen ouders meer die het gezag kunnen uitoefenen, dan treedt een voogd op.

Over de vorm zwijgt de wet. Een grensagent kan een handtekening echter niet controleren, daarom laat u ze best wettigen bij de gemeente: u tekent aan het loket, met uw identiteitskaart, en de ambtenaar bevestigt de echtheid van de handtekening, niet de inhoud. Vraagt het land van bestemming een apostille of een legalisatie, dan volgt die stap pas daarna bij de FOD Buitenlandse Zaken. Bij een reis met één ouder speelt ten slotte het Haags Verdrag van 25 oktober 1980 over internationale kinderontvoering, en daarom vermeldt het model dat de gewone verblijfplaats van het kind ongewijzigd blijft.

Wanneer hebt u dit document nodig?

Vaak gaat het om een vakantie bij de grootouders. Het kind vertrekt met oma en opa naar hun appartement aan de Costa Brava, terwijl de ouders thuisblijven en hun ouderschapsverlof pas in het najaar opnemen. Zonder schriftelijke toestemming om te reizen staan de grootouders bij een controle of aan de incheckbalie met lege handen. Schoolreizen en kampen van de jeugdbeweging volgen dezelfde logica, met een begeleider die soms dertig kinderen tegelijk aan de balie voorstelt.

Bij gescheiden ouders draait het meestal om één ouder die met het kind vertrekt. Juridisch mag die ouder zich op het gezamenlijk gezag beroepen (artikel 374, § 1), maar luchtvaartmaatschappijen en buitenlandse grensposten vragen vaak het akkoord van de ouder die thuisblijft. Een kind dat alleen vliegt met de begeleidingsdienst van de maatschappij, neemt naast de formulieren van die maatschappij best ook een verklaring mee die de persoon noemt die het bij aankomst opvangt.

Er zijn twee uitzonderingen. Reist het kind met de ouder die het gezag alleen uitoefent, dan is een toestemming in principe overbodig, maar neemt u best het vonnis of de overlijdensakte mee die dat gezag aantoont. En wie met de wagen door verschillende landen rijdt, noteert de reisweg: de toestemming dekt enkel de vermelde route.

Welke clausules staan in ons model?

Bovenaan staan de ondertekenaars en hun hoedanigheid. Bij gezamenlijk gezag verwijst het model naar de artikelen 373 en 374 van het oud Burgerlijk Wetboek; bij exclusief gezag of voogdij vult u zelf de grond in, zoals een vonnis, een overlijden of de aanstelling als voogd. Daarna volgen de kinderen, tot vier op één verklaring, elk met geboortedatum en nummer van de Kids-ID, identiteitskaart of het paspoort, en de persoon die verantwoordelijk is: begeleider, meereizende ouder of de persoon die het kind bij aankomst opvangt, telkens met zijn identiteitsdocument en telefoonnummer.

Over de reis noteert het model bestemming, vertrek, uiterste terugkeerdatum, doel, vervoer en verblijfsadres. Een aparte zin bepaalt dat de toestemming niet geldt voor een andere bestemming of een verlengd verblijf. De verantwoordelijke krijgt de bevoegdheid voor de dagelijkse handelingen, en bij een groepsreis mag hij het toezicht aan andere volwassen begeleiders doorgeven. Voor dringende medische zorg wanneer de ouders onbereikbaar zijn kiest u tussen een uitdrukkelijke toestemming, met ziekenhuisopname en narcose inbegrepen, of een verplicht voorafgaand contact. Allergieën en medicatie kunt u erbij vermelden.

Een controleur leest vooral de slotverklaringen, vergelijkbaar met een verklaring op eer: voor zover u weet verbiedt geen rechterlijke beslissing de reis, de verklaring vervangt het reisdocument van het kind niet, en u kunt ze schriftelijk intrekken. Bij een reis met één ouder staat er bovendien dat de verblijfsregeling ongewijzigd blijft. Daarna komen de lijst van bijlagen, de handtekeningen en het vak voor de wettiging.

Hoe vult u deze toestemming in?

De vragenlijst begint met de situatie: reist het kind met een begeleider, met één van de ouders of alleen, en voor hoeveel kinderen geldt de verklaring. Vervolgens geeft u aan wie het gezag uitoefent. Bij gezamenlijk gezag beslist u of de andere ouder meetekent, wat wij aanraden, omdat buitenlandse diensten vaak twee handtekeningen verwachten. Kiest u voor de reis met één ouder, dan vult de ouder die thuisblijft het formulier in, niet de ouder die vertrekt.

Uw gegevens, die van de kinderen en die van de verantwoordelijke komen daarna. Bij de reis vraagt het formulier naar tussenstops en doorreislanden, en bij het medische luik kiest u of u vooraf toestemming geeft voor dringende zorg. De voorvertoning van het document past zich bij elke keuze aan, zodat u ziet welke zin verschijnt of verdwijnt.

Tot slot duidt u de bijlagen aan, zoals het uittreksel uit de geboorteakte wanneer het kind een andere familienaam draagt, en kiest u of u een vak voor de wettiging en een Engelse vertaling wilt. U downloadt het document onmiddellijk, drukt het af en tekent pas aan het loket van de gemeente. Andere akten voor het gezin vindt u in het overzicht van al onze juridische documenten.

Veelgemaakte fouten

De meest voorkomende fout is thuis tekenen en daarna naar de gemeente gaan. Een handgeschreven handtekening wordt in de regel enkel gewettigd als ze in het bijzijn van de ambtenaar wordt gezet, dus teken pas aan het loket, en als beide ouders tekenen, gaan ze allebei met het originele exemplaar langs. Even vaak loopt het mis op een vervallen reisdocument: een Kids-ID die tijdens de vakantie vervalt of een foto die niet meer op het kind lijkt, wordt niet gered door de toestemming, want de verklaring vervangt het reisdocument niet.

Gescheiden ouders onderschatten vaak hun vonnis. Heeft de familierechtbank bepaald dat een reis naar het buitenland de instemming van beide ouders vereist, dan geldt dat ook bij exclusief gezag: kies dan in het formulier voor gezamenlijk gezag, zodat de toestemming om te reizen door beide ouders wordt ondertekend. Een vierde fout ligt in de reisweg: een tussenlanding in Istanboel of een rit door Frankrijk hoort in de verklaring thuis, anders kan een controleur zeggen dat de reis niet gedekt is. Wie nog andere modellen voor het gezin zoekt, vindt die bij de documenten voor dagelijkse zaken en particulieren. Ten slotte vergeten ouders soms de medische gegevens, terwijl een begeleider zonder informatie over een allergie in een buitenlands ziekenhuis kostbare tijd verliest.

Belangrijkste punten om te onthouden

ART. 373-374 OUD BW

Eén handtekening volstaat, twee zijn veiliger

Ouders met gezamenlijk gezag worden tegenover derden te goeder trouw geacht met instemming van elkaar te handelen, ook na een scheiding. In principe mag één ouder de toestemming dus alleen tekenen, tenzij de andere ouder zich verzet of een vonnis iets anders bepaalt. Buitenlandse grensposten en luchtvaartmaatschappijen kennen die Belgische regel niet en vragen vaak het akkoord van beide ouders: laat de verklaring dan door beiden ondertekenen.

WETTIGING

Teken pas aan het loket van de gemeente

België legt geen formulier op, maar een grensagent kan een handtekening niet controleren. Bij de dienst Burgerzaken bevestigt de gemeente de echtheid ervan, niet de inhoud: u tekent daarom pas aan het loket, met uw identiteitskaart, en elke ouder die meetekent komt zelf langs. Vraagt het land van bestemming een apostille of legalisatie, dan volgt die stap daarna bij de FOD Buitenlandse Zaken.

GESCHEIDEN OUDERS

Lees het vonnis na voor de reis met één ouder

Reist het kind met één ouder, dan tekent de ouder die thuisblijft. Heeft de familierechtbank bepaald dat een reis naar het buitenland het akkoord van beide ouders vereist, dan is dat akkoord nodig, ook als één ouder het gezag alleen uitoefent. Het model vermeldt ook dat de gewone verblijfplaats van het kind ongewijzigd blijft: in een geschil over kinderontvoering kan de toestemming dus moeilijk als instemming met een verhuizing worden gelezen.

Veelgestelde vragen

Ja, als ze ondertekend is door wie het ouderlijk gezag of de voogdij uitoefent. Het Belgische recht schrijft geen vorm voor, dus een duidelijke, gedateerde en ondertekende verklaring heeft dezelfde juridische waarde als een gemeentelijk formulier, waarop de gemeente in de regel ook alleen de handtekening wettigt. De bewijskracht hangt af van de controle die de lezer kan doen: met een gewettigde handtekening en een kopie van de identiteitskaart van de ondertekenaar kan een buitenlandse ambtenaar nagaan dat de handtekening echt is. Een vervoerder of een buitenlandse overheid mag wel eigen eisen stellen, zoals een eigen formulier of een apostille. Vraag die vooraf na bij de maatschappij en bij de ambassade of het consulaat van het land van bestemming.

U krijgt het document in beide formaten. De PDF drukt u meteen af om aan het loket te tekenen. Met de Word-versie past u nog een detail aan, zoals een gewijzigd vluchtnummer, zolang u niet hebt getekend; verandert er na de wettiging iets, dan maakt u een nieuwe versie op en laat u die opnieuw wettigen. Kiest u de Engelse vertaling, dan staat die in hetzelfde bestand op een nieuwe bladzijde. Hoe het downloaden verder verloopt, leest u in de veelgestelde vragen over Captain.Legal.

Zelf maakt u het document in enkele minuten op. Reken de tijd vooral voor wat erna komt: een afspraak bij de dienst Burgerzaken voor de wettiging, en eventueel een apostille of legalisatie bij de FOD Buitenlandse Zaken. Begin dus enkele weken voor het vertrek, zeker in de zomer, wanneer gemeenten drukker zijn. Controleer ook tijdig de geldigheid van de Kids-ID of het paspoort van het kind, want de aanmaak van een nieuw document duurt enkele weken. Een toestemming die u vroeg opmaakt, blijft naar Belgisch recht geldig zolang de reis niet verandert, maar sommige landen of vervoerders vragen een recent document.

Bij gezamenlijk gezag mag één ouder volgens artikel 374, § 1, dat naar artikel 373, tweede lid verwijst, tegenover derden te goeder trouw in principe alleen handelen. Toch raden wij twee handtekeningen aan wanneer het kind zonder beide ouders vertrekt, omdat buitenlandse grensposten en luchtvaartmaatschappijen dat vaak verwachten. Reist het kind met één ouder, dan tekent de ouder die thuisblijft. Heeft de rechtbank u het gezag alleen toevertrouwd, dan tekent u alleen en voegt u een kopie van het vonnis toe, tenzij dat vonnis voor reizen naar het buitenland het akkoord van beide ouders vereist.

Dat hangt af van de bestemming. De Kids-ID wordt afgegeven aan Belgische kinderen jonger dan twaalf jaar en wordt in de meeste Europese landen en in enkele landen daarbuiten als reisdocument aanvaard. Voor de andere bestemmingen is een paspoort nodig, soms met een visum. De toestemming vervangt geen van die documenten. Kijk ook na of het document geldig blijft tot na de terugkeer en of de foto nog op het kind lijkt. De ambassade of het consulaat van het land van bestemming geeft het definitieve antwoord over het vereiste reisdocument.

In veel gemeenten kan een ouder of de voogd bij de dienst Burgerzaken een gemeentelijke reistoelating laten opmaken, met de eigen identiteitskaart; een voogd brengt het bewijs van de voogdij mee. Die formulieren zijn meestal kort. Ons model vult u vooraf thuis in, met de reisweg, de medische clausule en de regeling voor gescheiden ouders, en u neemt het mee naar het loket, waar de ambtenaar alleen uw handtekening wettigt.

Nee, maar een Nederlandstalig document is voor een Spaanse of Turkse grenspolitie vaak onleesbaar. Daarom kunt u een Engelse vertaling toevoegen, die op een nieuwe bladzijde volgt en ook wordt ondertekend. De Nederlandse tekst heeft voorrang, en de wettiging gebeurt op die Nederlandse versie. Voor sommige landen is een vertaling in de eigen taal nuttiger dan Engels. Vraag bij de ambassade of het consulaat na of een beëdigde vertaling nodig is.

4.8/5

18 geverifieerde beoordelingen · Belgisch recht 2026

Toestemming om te reizen voor een minderjarige (België)
  • Directe toegang tot het document
  • Download als PDF en Word
  • Conform de wetgeving van 2026
  • Gecontroleerd door juristen
Model invullen
Veilige betaling
Bijgewerkt op 14 november 2026

Dit vindt u misschien ook interessant

Schuldbekentenis
Herroepingsbrief 14 dagen online aankoop