Bedrijfsbeheer

Freelanceovereenkomst België (samenwerkingsovereenkomst zelfstandige)

Samenwerkingsovereenkomst tussen een onderneming en een zelfstandige freelancer (hoofdberoep, bijberoep of vennootschap) naar Belgisch recht: opdracht, vergoeding, facturatie, intellectuele eigendom, vertrouwelijkheid, AVG en waarborgen tegen schijnzelfstandigheid.
4.6/5— 17 beoordelingenBelgisch recht 2026Direct downloaden
Delen

Een freelanceovereenkomst legt de samenwerking vast tussen een onderneming en een zelfstandige die voor haar een opdracht uitvoert: een webontwikkelaar, een grafisch ontwerper, een IT-consultant, een copywriter of een interim-manager met een eigen vennootschap. U kent het document ook als samenwerkingsovereenkomst met een zelfstandige, als dienstverleningsovereenkomst of gewoon als freelance contract. Het regelt de opdracht, de vergoeding, de facturatie, de intellectuele eigendom en de vertrouwelijkheid. De kern is de afwezigheid van een gezagsverhouding: het contract legt die vast, de praktijk moet ze waarmaken. Anders dan een los voorbeeld van het internet is dit model geschreven naar Belgisch recht, voor opdrachtgevers en freelancers in Vlaanderen en Brussel, en werkt het met een zelfstandige in hoofdberoep of bijberoep en met een eenpersoonsvennootschap.

Conform

Belgisch recht 2026

50.000+ klanten

vertrouwen op ons

Voordelig

Vanaf € 4,90 / document

Veilige betaling

Direct downloaden

Freelanceovereenkomst België (samenwerkingsovereenkomst zelfstandige)

Veilige betaling

Model invullen

Wat is een freelanceovereenkomst?

Juridisch is een freelanceovereenkomst een aanneming van werk: de freelancer verbindt zich ertoe een materiële of intellectuele opdracht uit te voeren tegen een vergoeding, zonder ondergeschikt te zijn aan de opdrachtgever. Voor contracten gesloten tot 31 augustus 2027 gelden de artikelen 1787 en volgende van het oud Burgerlijk Wetboek. Voor contracten gesloten op of na 1 september 2027 neemt het nieuwe boek 7 van het Burgerlijk Wetboek het over met het dienstencontract, dat artikel 7.4.1 omschrijft als een opdracht "zonder dat de opdrachtnemer zich ten aanzien van de opdrachtgever in een ondergeschikt verband bevindt". Ons model vermeldt beide grondslagen, zodat het geldt ongeacht de datum van ondertekening.

Het verschil met een arbeidsovereenkomst zit niet in de benaming maar in de werkelijkheid. Een werknemer werkt onder het gezag van zijn werkgever, die zijn uren, zijn werkplek en zijn manier van werken bepaalt. Een freelancer kiest zijn methodes, plant zijn eigen tijd, draagt zijn economisch risico en mag voor andere klanten werken. Een contract met een uitzendkantoor of een managementovereenkomst voor een bestuurder volgen eigen regels. Wie daarnaast personeel aanwerft, vindt arbeidsovereenkomsten, een geheimhoudingsovereenkomst en algemene voorwaarden bij onze modellen voor bedrijfsbeheer in België.

Wettelijk kader in België

Voor een freelanceovereenkomst is de centrale tekst titel XIII van de programmawet (I) van 27 december 2006, beter bekend als de Arbeidsrelatieswet. Volgens artikel 331 kiezen partijen vrij de aard van hun samenwerking, maar die keuze moet wijken wanneer de feitelijke uitvoering ermee onverenigbaar is. Artikel 333, § 1 noemt vier algemene criteria: de wil van de partijen zoals die in het contract staat, de vrijheid om de werktijd te organiseren, de vrijheid om het werk te organiseren en de mogelijkheid om hiërarchische controle uit te oefenen. Ook een controle die nooit wordt uitgeoefend, telt mee zodra ze mogelijk is. Wie die regels negeert, loopt het risico op schijnzelfstandigheid: een freelancer die op papier zelfstandig is, maar in werkelijkheid onder gezag werkt.

Voor sectoren als de bouw, de bewaking, het vervoer, de schoonmaak en de land- en tuinbouw voert artikel 337/2 een weerlegbaar vermoeden van arbeidsovereenkomst in zodra meer dan de helft van een reeks wettelijke criteria vervuld is; is dat niet zo, dan wordt zelfstandigheid vermoed. Artikel 337/3 bevat een eigen vermoeden voor werk via een digitaal platform. Wie zekerheid wil, vraagt een beslissing aan de Administratieve Commissie ter regeling van de arbeidsrelatie, vóór de start of in het eerste jaar van de samenwerking. Die beslissing bindt de betrokken socialezekerheidsinstellingen, tenzij de uitvoering verandert of de aanvraag onjuiste gegevens bevatte, en kan binnen een maand voor de arbeidsrechtbank worden aangevochten.

Tussen ondernemingen geldt daarnaast de wet van 2 augustus 2002 over betalingsachterstand: de betalingstermijn is beperkt tot zestig kalenderdagen (dertig zonder afspraak), met van rechtswege verwijlinterest en een forfaitaire vergoeding van 40 euro per onbetaalde factuur. De artikelen VI.91/3 tot VI.91/6 van het Wetboek van economisch recht verbieden bedingen die een kennelijk onevenwicht scheppen, en artikel XI.167 eist dat een overdracht van auteursrecht schriftelijk wordt bewezen en de exploitatiewijzen uitdrukkelijk noemt. U leest de geconsolideerde tekst in het Wetboek van economisch recht op Justel, de databank van het Belgisch Staatsblad.

Wanneer gebruikt u een freelanceovereenkomst?

Het klassieke geval voor een freelanceovereenkomst is een project met een duidelijk eindresultaat: een webshop, een huisstijl, een vertaling, een audit. De freelancer levert, de opdrachtgever keurt goed en betaalt een forfaitair bedrag in schijven. Even vaak gaat het om ondersteuning zonder vast eindpunt, zoals een IT-consultant die drie dagen per week aan een migratie werkt of een boekhouder die maandelijks bijspringt. Dan past een uur- of dagtarief met een maandelijkse prestatiestaat, voor bepaalde of onbepaalde duur.

Voor consultants met een eigen vennootschap werkt de freelanceovereenkomst iets anders. Veel zelfstandigen richten na enkele jaren een eenpersoons-bv op en factureren voortaan vanuit die vennootschap; de nodige documenten om uw vennootschap op te richten vindt u in een aparte rubriek. Het contract wordt dan met de bv gesloten, en de persoon die het werk feitelijk doet, tekent mee.

In de praktijk zien we ook vaak de zelfstandige in bijberoep: een werknemer die 's avonds websites bouwt of een leerkracht die vertalingen maakt. Dat mag, maar zijn arbeidsovereenkomst kan een exclusiviteitsbeding bevatten, en de wettelijke plicht om geen oneerlijke concurrentie te voeren (artikel 17, 3°, van de Arbeidsovereenkomstenwet) blijft gelden. Bij de oud-werknemer die na zijn ontslag als freelancer terugkomt op dezelfde stoel, met dezelfde badge en dezelfde chef, is de valkuil het grootst. Precies die constructie valt bij een controle het eerst op.

Belangrijke clausules in ons model

Elke freelanceovereenkomst die u met ons model opmaakt, bevat de volgende bepalingen, aangepast aan uw antwoorden.

  • De zelfstandige uitvoering werkt de vier criteria van de Arbeidsrelatieswet concreet uit: vrije keuze van methodes en werktijden, geen uurrooster of aanwezigheidscontrole, geen evaluatie- of tuchtregeling, eigen materiaal en de vrijheid om voor andere klanten te werken. De opdrachtgever geeft enkel richtlijnen over het resultaat en de veiligheidsregels.
  • De vergoeding volgt uw keuze: uurtarief, dagtarief of forfait in schijven, met of zonder btw (inclusief de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen van artikel 56bis van het Btw-wetboek). De betalingstermijn is beperkt tot zestig dagen en de facturen gaan, waar de wet dat oplegt, via Peppol.
  • Dankzij de vervangingsclausule mag de freelancer zich laten vervangen door een even gekwalificeerde persoon en hulppersonen inzetten die hij zelf vergoedt en aanstuurt. U kunt de vervanging ook afhankelijk maken van uw akkoord.
  • De intellectuele eigendom gaat naar keuze over na betaling, met opsomming van de exploitatiewijzen volgens artikel XI.167 WER, of blijft bij de freelancer met een gebruiksrecht voor de opdrachtgever.
  • De opzegging werkt in twee richtingen met een termijn die u zelf kiest, ook bij een contract van bepaalde duur, in afwijking van de vergoedingsregel van artikel 1794 oud BW.
  • Het verwerkersbeding volgens artikel 28 AVG wordt opgenomen zodra de freelancer persoonsgegevens van uw klanten of personeel verwerkt. Naar keuze voegt u een beperkt niet-afwervingsbeding toe en beperkt u de aansprakelijkheid tot de vergoedingen van twaalf maanden of tot een vast bedrag, nooit bij opzet, zware fout of schade aan personen.

Hoe vult u de freelanceovereenkomst in?

Het formulier bouwt de freelanceovereenkomst stap voor stap op, en u begint met de partijen. Is de opdrachtgever een vennootschap, dan vraagt het formulier de rechtsvorm, het ondernemingsnummer, de RPR-vermelding en de vertegenwoordiger; voor een eenmanszaak volstaan naam, vestiging en ondernemingsnummer. Daarna duidt u aan of de freelancer in hoofdberoep, in bijberoep of via een vennootschap werkt, en in dat laatste geval wie de opdracht feitelijk uitvoert.

Vervolgens omschrijft u de opdracht en de te leveren resultaten met hun planning. Beschrijf het verwachte resultaat en laat de werkwijze aan de freelancer: een opdrachtomschrijving die leest als een functieprofiel is het eerste wat een inspecteur opmerkt. Het formulier vraagt dan waar de opdracht wordt uitgevoerd, of vervanging mogelijk is, welke duur en opzegtermijn u hanteert en hoe de vergoeding wordt berekend. Bij een dagtarief vult u het aantal uren per dag in, bij een forfait de facturatieschijven.

De laatste stappen gaan over btw, betalingstermijn, kosten, intellectuele eigendom, vertrouwelijkheid, persoonsgegevens en aansprakelijkheid. Rechts ziet u het contract na elke keuze veranderen. Wie geregeld met freelancers werkt, vindt in het overzicht van alle Belgische juridische modellen ook de documenten die rond een opdracht nodig zijn.

Veelgemaakte fouten

De meest voorkomende fout is een freelanceovereenkomst die op papier perfect is en in de praktijk genegeerd wordt. De freelancer krijgt een vast bureau, staat in het organigram, moet zijn verlof laten goedkeuren en wordt uitgenodigd voor de evaluatiegesprekken van het personeel. Een rechter beoordeelt die feitelijke uitvoering, en dan is schijnzelfstandigheid snel aangetoond. Riskant is ook de economische afhankelijkheid: een freelancer die maandenlang voltijds voor één klant werkt zonder andere opdrachtgevers, mist een belangrijk tegenargument. Dan is er de intellectuele eigendom. Zonder schriftelijke overdracht blijft de freelancer eigenaar van zijn code en ontwerpen; het vermoeden van artikel XI.296 WER geldt alleen voor software van werknemers en ambtenaren, en voor ontwerpen bestaat zelfs dat vermoeden niet. Een factuur betalen maakt u nog geen eigenaar.

Ook de financiële afspraken in een freelanceovereenkomst gaan vaak mis. Een betalingstermijn van negentig dagen is tussen ondernemingen niet toegelaten, en een forfait zonder schijven laat de freelancer maandenlang zonder inkomsten, waardoor hij geneigd is in regie te gaan werken. Vermeld ook het btw-statuut correct: een freelancer onder de vrijstellingsregeling rekent geen btw aan. Blijft een factuur onbetaald, stuur dan een schriftelijke herinnering met een van onze modellen voor dagelijkse zaken zoals een ingebrekestelling voordat u de uitvoering opschort. Een niet-concurrentiebeding dat de freelancer twee jaar uit zijn hele sector weert, zonder geografische of inhoudelijke beperking, houdt bij een rechter zelden stand en wijst bovendien op afhankelijkheid.

Belangrijkste punten om te onthouden

KADER

Het dienstencontract heeft een datumgrens

Een freelanceovereenkomst is naar Belgisch recht een aanneming van werk: de freelancer voert een materiële of intellectuele opdracht uit tegen betaling, zonder ondergeschikt verband. Tot 31 augustus 2027 verwijst het model naar artikelen 1787 en volgende van het oud Burgerlijk Wetboek. Vanaf 1 september 2027 neemt Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek over met het dienstencontract.

GEZAG

Zelfstandigheid moet ook zo werken

De naam van het contract volstaat niet. Volgens artikelen 331 en 333, § 1 van de Arbeidsrelatieswet kijken partijen en controleurs naar de feiten: vrije werktijd, vrije werkorganisatie en geen hiërarchische controle. Als de opdrachtgever uren, werkplek en werkwijze bepaalt, dreigt schijnzelfstandigheid, zelfs wanneer het contract mooi over zelfstandige samenwerking spreekt.

AFSPRAKEN

Leg opdracht, rechten en data vast

Het contract moet de samenwerking concreet maken: opdracht, vergoeding, facturatie, intellectuele eigendom, vertrouwelijkheid en AVG-afspraken. Dat telt bij klassieke profielen zoals een webontwikkelaar, grafisch ontwerper, IT-consultant of interim-manager met eigen vennootschap. Zonder heldere clausules ontstaan discussies over oplevering, hergebruik van creaties, toegang tot bedrijfsinformatie en verwerking van persoonsgegevens.

Veelgestelde vragen

Ja. Een ondertekende freelanceovereenkomst bindt beide partijen zoals elk contract. Een handtekening op papier of een elektronische handtekening volstaat; een gekwalificeerde elektronische handtekening geeft de sterkste bewijswaarde. Registratie of neerlegging is niet nodig. Wat het contract niet kan, is een gezagsverhouding wegschrijven: als de feitelijke uitvoering op een arbeidsovereenkomst lijkt, kunnen de RSZ, de inspectie of de arbeidsrechtbank de samenwerking herkwalificeren. Daarom vertaalt ons model de vier criteria van de Arbeidsrelatieswet in concrete verplichtingen, die u ook in de praktijk naleeft.

Het invullen van de freelanceovereenkomst duurt ongeveer vijftien minuten als u de gegevens van beide partijen, de omschrijving van de opdracht en de planning bij de hand hebt. U downloadt het document meteen, laat het nalezen en ondertekenen, en de samenwerking start op de afgesproken begindatum, zonder goedkeuring van een overheid. Vraagt u een beslissing aan de Administratieve Commissie, dan beslist die binnen drie maanden na ontvangst van het volledige dossier. Een aanvraag in het eerste jaar blijft mogelijk, maar niet meer zodra een inspectiedienst een onderzoek voert of een rechtszaak loopt.

U ontvangt de samenwerkingsovereenkomst met de zelfstandige in Word en PDF. Het Word-bestand is handig als u na een onderhandeling nog een clausule wilt aanpassen of een bijlage met technische specificaties wilt toevoegen; de PDF gebruikt u voor de ondertekening, op papier of elektronisch. Laat elke ondertekenaar alle bladzijden paraferen als u op papier tekent, en bewaar elk een origineel. Meer uitleg over uw account vindt u in onze veelgestelde vragen over het downloaden en bewerken van documenten.

Bij een herkwalificatie wordt de freelancer, binnen de wettelijke verjaringstermijnen, met terugwerkende kracht als werknemer behandeld. De opdrachtgever betaalt dan in principe socialezekerheidsbijdragen voor werknemers over de voorbije periode, verhoogd met bijslagen en interesten, en het arbeidsrecht wordt van toepassing: loon volgens het barema van het paritair comité, vakantiegeld, een eventuele eindejaarspremie en een opzeggingstermijn bij het einde. Daarbovenop riskeert hij sancties voor ontbrekende sociale aangiften, zoals de Dimona. Ook de aansluiting van de freelancer als zelfstandige moet worden rechtgezet. De opdrachtgever draagt dat risico grotendeels alleen.

Ja, dat komt vaak voor bij consultants en interim-managers. Het contract wordt gesloten met de vennootschap, die de opdracht uitvoert via een aangewezen natuurlijke persoon, meestal de bestuurder-vennoot. Die persoon tekent mee: als auteur draagt hij zijn rechten op de resultaten rechtstreeks over of verleent hij het gebruiksrecht, naargelang uw keuze, en hij verbindt zich persoonlijk tot vertrouwelijkheid. Een vennootschap tussenschuiven sluit herkwalificatie niet uit, want de Arbeidsrelatieswet kijkt naar de werkelijke verhouding met de persoon die het werk doet.

Tussen ondernemingen mag de overeengekomen betalingstermijn niet langer zijn dan zestig kalenderdagen na ontvangst van de factuur; zonder afspraak geldt dertig dagen. Dat volgt uit de wet van 2 augustus 2002 en geldt ook voor een freelancer in bijberoep, want hij is een onderneming. Bij laattijdige betaling is van rechtswege interest verschuldigd tegen de referentie-interestvoet plus acht procentpunten, plus 40 euro per factuur. In ons model kiest u een termijn tussen één en zestig dagen. Wie veel freelancers inzet, werkt vaak met een onbeperkt abonnement voor wie geregeld contracten opmaakt.

4.6/5

17 geverifieerde beoordelingen · Belgisch recht 2026

Freelanceovereenkomst België (samenwerkingsovereenkomst zelfstandige)
  • Directe toegang tot het document
  • Download als PDF en Word
  • Conform de wetgeving van 2026
  • Gecontroleerd door juristen
Model invullen
Veilige betaling
Bijgewerkt op 21 oktober 2026

Dit vindt u misschien ook interessant

Ontslag om dringende reden
Ontslagbrief met opzeggingstermijn werkgever