Sinds 1 augustus 2026 kunnen werkgever en werknemer een nieuwe arbeidsovereenkomst tijdens de eerste zes maanden beëindigen met een opzeggingstermijn van één week. In de pers heet dat de terugkeer van de proefperiode, al gaat het juridisch om een ingekorte wettelijke termijn en niet om een proefbeding in het contract. Deze gids richt zich tot werkgevers die aanwerven en tot werknemers die net een contract tekenden. U leest welke contracten onder de nieuwe regel vallen, hoe u de anciënniteit correct berekent en welke vormvereisten blijven gelden. Daarnaast komen twee hervormingen aan bod die op 1 juni 2026 in werking traden: het plafond van 52 weken voor de opzeggingstermijn bij ontslag door de werkgever en deeltijds werk vanaf een tiende van een voltijdse betrekking.
Wat houdt de nieuwe proefperiode precies in?
Tot eind 2013 kende het Belgisch arbeidsrecht een echte proefclausule, die partijen schriftelijk in het contract opnamen. De wet van 26 december 2013 betreffende de invoering van een eenheidsstatuut tussen arbeiders en bedienden schafte dat proefbeding op 1 januari 2014 af. Wie daarna in de beginfase afscheid nam van een medewerker, viel terug op een trap: één week opzegging bij minder dan drie maanden anciënniteit, maar al vijf weken tussen vijf en zes maanden. Voor contracten die vanaf 1 augustus 2026 starten, verdwijnt die trap. Voor de volledige eerste zes maanden geldt dan één vaste termijn, ongeacht wie opzegt.
U hoeft niets in de arbeidsovereenkomst op te nemen, want de termijn volgt rechtstreeks uit de wet. Een proefclausule in een contract dat na 1 januari 2014 werd gesloten, is nietig en zaait bij een geschil alleen verwarring. Het blijft een gewone opzegging, met alle vormvereisten en beschermingsregels die daarbij horen. Alleen in de studentenovereenkomst en in de overeenkomst voor uitzendarbeid gelden de eerste drie effectieve arbeidsdagen nog als proeftijd, en bij uitzendarbeid mogen de partijen daar in principe van afwijken.
Wettelijk kader: artikel 37/2 van de Arbeidsovereenkomstenwet
De nieuwe regel staat in de wet van 3 juni 2026 tot wijziging van artikel 37/2 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 15 juni 2026 en in werking sinds 1 augustus 2026. Artikel 37/2 bepaalt de opzeggingstermijnen bij ontslag door de werkgever, bij ontslag door de werknemer en bij tegenopzegging. Bij minder dan zes maanden anciënniteit bedraagt de termijn voortaan één week in alle drie de gevallen. Vroeger liep hij bij ontslag door de werkgever op van één naar drie, vier en vijf weken, terwijl de werknemer na drie maanden zelf twee weken moest presteren. Vanaf zes maanden anciënniteit verandert er niets: de werkgever zegt dan zes weken op, de werknemer drie weken.
Doorslaggevend is de datum waarop de uitvoering van de overeenkomst begint, zoals de partijen die hebben afgesproken. De datum van ondertekening speelt geen rol. Een werknemer die op 31 juli 2026 begon, blijft dus onder de oude trap vallen tot hij eind januari 2027 zes maanden anciënniteit telt. Kiest de werkgever voor een onmiddellijke beëindiging, dan betaalt hij een opzeggingsvergoeding gelijk aan het lopend loon en de contractuele voordelen voor de termijn die hij had moeten respecteren, in de eerste zes maanden dus één week. De FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg zet beide regimes naast elkaar in zijn overzicht van de opzeggingstermijnen bij ontslag door de werknemer.
Welke arbeidsovereenkomsten vallen onder de verkorte opzegging?
De regel geldt voor arbeiders en bedienden zonder onderscheid. Hij weegt het zwaarst bij de arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur, die nu zes maanden lang een uitweg biedt met één week opzegging. Bij een arbeidsovereenkomst van bepaalde duur volgens de wet van 3 juli 1978 ligt het anders. Opzeggen kan daar alleen tijdens de eerste helft van de looptijd, begrensd op zes maanden. Daarna betaalt wie vroegtijdig stopt het loon tot de einddatum, met als bovengrens het dubbele van de opzeggingsvergoeding bij een contract van onbepaalde duur. Veel werkgevers gebruikten het tijdelijke contract jarenlang als informele proefperiode; voor aanwervingen vanaf 1 augustus 2026 biedt een vast contract vaak meer bewegingsruimte dan een contract van zes maanden.
De tweede valkuil is de anciënniteit: een nieuw contract dat na 1 augustus 2026 start, zet de teller niet automatisch op nul. Wie al eerder bij dezelfde werkgever werkte via opeenvolgende contracten zonder onderbreking, neemt die periodes mee, en ook tewerkstelling als uitzendkracht in dezelfde functie kan onder voorwaarden meetellen, tot maximaal één jaar. Wat telt, is de anciënniteit bij de aanvang van de opzeggingstermijn, niet bij de verzending van de brief. Een werkgever die in de laatste week van de zesde maand opzegt, riskeert daardoor zes weken opzegging in plaats van één.
Plafond van 52 weken en deeltijds werk vanaf een tiende
Twee maanden vóór de verkorte opzegging trad de wet van 18 mei 2026 houdende diverse arbeidsbepalingen in werking, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 1 juni 2026. Ze voert een maximum van 52 weken in voor de opzeggingstermijn bij ontslag door de werkgever, voor overeenkomsten waarvan de uitvoering vanaf 1 juni 2026 begint. Het plafond wordt bereikt bij 17 jaar anciënniteit, waar de oude schaal 54 weken gaf. Voor contracten die vóór 1 juni 2026 startten, blijft de opbouw onbeperkt, zodat de maatregel in de praktijk pas vanaf 2043 effect heeft. Volgens sommige specialisten kan ook een nieuw contract met een werknemer die al in dienst is, bijvoorbeeld na een functiewijziging, onder het plafond vallen.
Dezelfde wet verlaagt de minimale wekelijkse arbeidsduur voor deeltijdse werknemers van een derde naar een tiende van de voltijdse arbeidsduur in dezelfde categorie. Bij een voltijdse week van 38 uur zakt de ondergrens zo van ongeveer 12,7 naar 3,8 uur. De nieuwe drempel geldt voor contracten die vanaf 1 juni 2026 starten, en een lopend deeltijds contract kan sindsdien alleen met akkoord van beide partijen worden verminderd. De vormvereisten blijven streng: artikel 11bis van de wet van 3 juli 1978 eist een schriftelijke deeltijdse arbeidsovereenkomst met de arbeidsregeling en het uurrooster, uiterlijk wanneer de werknemer begint.
Ontslaan tijdens de eerste zes maanden: wat blijft verplicht?
Een termijn van één week verandert niets aan de manier waarop u opzegt. De werkgever betekent de opzegging met een aangetekende brief, die uitwerking heeft op de derde werkdag na verzending, of met een gerechtsdeurwaardersexploot. De werknemer kan ook een geschrift overhandigen; de handtekening van de werkgever op het duplicaat bevestigt dan enkel de ontvangst. Volgens artikel 37 van de wet van 3 juli 1978 vermeldt de kennisgeving het begin en de duur van de termijn, op straffe van nietigheid. In Vlaanderen moet de brief bovendien in het Nederlands, zoals het Taaldecreet van 19 juli 1973 voorschrijft. De juridische modellen voor bedrijfsbeheer naar Belgisch arbeidsrecht houden met die taalregel rekening.
Tijdens de eerste zes maanden is cao nr. 109 over de motivering van het ontslag niet van toepassing. De werkgever hoeft de redenen dus niet op verzoek mee te delen en de werknemer kan op basis van die cao geen vergoeding voor kennelijk onredelijk ontslag eisen. Dat is geen vrijbrief. Een vordering wegens rechtsmisbruik blijft mogelijk, en het verbod op discriminatie, de bescherming bij zwangerschap en de regels voor beschermde werknemers gelden onverkort. Bovendien schorst arbeidsongeschiktheid een opzegging door de werkgever, waardoor de arbeidsrelatie over de grens van zes maanden kan gaan en cao nr. 109 alsnog kan spelen.
Uw arbeidsovereenkomst opstellen met Captain.Legal
Op Captain.Legal stelt u een arbeidsovereenkomst voor een bediende van onbepaalde duur op door vragen te beantwoorden over de functie, het paritair comité, voltijds of deeltijds werk, het loon en de voordelen, en eventueel telewerk. Het model volgt de wet van 3 juli 1978 en het eenheidsstatuut, in het Nederlands zoals het Taaldecreet vereist. Een proefclausule hoeft u niet toe te voegen, want de verkorte opzeggingstermijn geldt van rechtswege voor elk contract dat vanaf 1 augustus 2026 start. Na afloop downloadt u het document in Word om het nog aan te passen, of in PDF om het te laten ondertekenen. Wie tegelijk een vennootschap opricht, vindt in dezelfde omgeving de statuten voor een bv volgens het WVV, zodat de onderneming juridisch klaarstaat vóór de eerste medewerker begint.
Veelgemaakte fouten bij de verkorte opzeggingstermijn
De fout die we het vaakst zien, is de verkeerde startdatum: HR kijkt naar de ondertekening, de wet naar de begindatum van de uitvoering. Even hardnekkig is het vergeten van eerdere anciënniteit: een uitzendkracht of tijdelijke medewerker die zonder onderbreking een vast contract krijgt, begint niet altijd op nul. Een derde klassieker is een proefperiodeclausule uit een sjabloon van vóór 2014 die blijft staan, terwijl ze nietig is. Ten slotte vergeten veel ondernemingen hun arbeidsreglement bij te werken wanneer het nog naar de oude termijnen verwijst.
Wie wacht tot de laatste dagen van de zesde maand, ziet de termijn vaak pas beginnen na de grens van zes maanden, omdat de aangetekende brief pas op de derde werkdag uitwerking heeft en de termijn op een maandag start. Plan een evaluatie rond de vierde maand, zodat u nog ruimte hebt om correct op te zeggen. Leg die evaluatie schriftelijk vast: een dossier zonder enig verslag overtuigt weinig wanneer het ontslag later toch wordt aangevochten. Werkgevers onderschatten ook de bescherming die in de beginfase blijft gelden, want een ontslag kort na de aankondiging van een zwangerschap wordt streng getoetst.
Veelgestelde vragen
Is de proefperiode in België echt terug?
Niet in de klassieke vorm. Het proefbeding dat partijen vroeger in het contract opnamen, blijft afgeschaft sinds 1 januari 2014, en een dergelijke clausule is vandaag nietig. Wat terugkeert, is het effect ervan. Voor arbeidsovereenkomsten waarvan de uitvoering vanaf 1 augustus 2026 begint, bedraagt de opzeggingstermijn tijdens de eerste zes maanden anciënniteit één week, zowel bij ontslag door de werkgever als bij ontslag door de werknemer. Die termijn volgt rechtstreeks uit artikel 37/2 van de wet van 3 juli 1978. Wie toch een proefperiode in het contract zet, creëert daarmee geen extra rechten.
Hoe lang is de opzegtermijn tijdens de eerste zes maanden en wanneer begint hij?
De termijn bedraagt één week voor elk contract dat vanaf 1 augustus 2026 van start ging, zolang de werknemer bij de aanvang van de opzegging minder dan zes maanden anciënniteit telt. Hij begint op de maandag na de week waarin de opzegging uitwerking kreeg. Een aangetekende brief die de werkgever op maandag verstuurt, heeft uitwerking op donderdag, waarna de week opzegging de maandag daarop start. Tussen verzending en einde van de arbeidsrelatie zitten in de praktijk dus bijna twee weken.
Geldt de week opzegging ook als het contract vóór 1 augustus 2026 werd ondertekend?
Ja, als de uitvoering pas op of na 1 augustus 2026 begon. De wet kijkt naar de afgesproken begindatum van het werk, niet naar de handtekening. Een contract getekend op 20 juli met een start op 4 augustus valt dus onder de nieuwe regel. Begon de werknemer daarentegen op 28 juli, dan blijft de oude trap gelden: bij ontslag door de werkgever drie, vier of vijf weken vanaf de vierde maand.
Hoeveel bedraagt de opzeggingsvergoeding bij een onmiddellijk ontslag in de eerste zes maanden?
De vergoeding is gelijk aan het lopend loon en de contractuele voordelen voor de termijn die had moeten worden gerespecteerd, voor nieuwe contracten dus één week. Bij een vast maandloon zet u dat om in een weekloon door het maandloon met drie te vermenigvuldigen en door dertien te delen. Een bediende met een brutomaandloon van 3.250 euro krijgt zo een basisbedrag van 750 euro, te verhogen met de voordelen uit de overeenkomst, zoals het pro-rata van een eindejaarspremie.
Loopt de opzegging van één week door als de werknemer ziek wordt of verlof neemt?
Bij een opzegging door de werkgever schorsen onder meer arbeidsongeschiktheid en jaarlijkse vakantie de termijn. De week loopt dan pas af na de schorsing, en de arbeidsrelatie kan zo voorbij de grens van zes maanden gaan, met mogelijke gevolgen voor de toepassing van cao nr. 109. Heeft een nieuwe medewerker al verlof gepland, leg dat dan vooraf schriftelijk vast met een model voor de aanvraag van jaarlijkse vakantie, zodat u de timing van een eventuele opzegging correct kunt inschatten.
Is een online opgestelde arbeidsovereenkomst rechtsgeldig in België?
Ja, op voorwaarde dat de inhoud aan de wet voldoet en beide partijen ondertekenen, met de hand of met een elektronische handtekening die aan de wettelijke vereisten voldoet. Een voltijds contract van onbepaalde duur mag in principe mondeling, maar sinds 10 november 2022 moet de werkgever de essentiële arbeidsvoorwaarden wel schriftelijk meedelen. Een contract van bepaalde duur moet uiterlijk bij de start schriftelijk vastliggen, anders geldt het als contract van onbepaalde duur. Voor deeltijds werk eist artikel 11bis een geschrift met uurrooster. In het Nederlandse taalgebied stelt u alles in het Nederlands op.
In welk formaat ontvang ik mijn arbeidsovereenkomst?
Na het invullen van de vragenlijst downloadt u het document in Word en in PDF. In Word verfijnt u nog een clausule of voegt u een functiebeschrijving toe, bijvoorbeeld na overleg met uw sociaal secretariaat; de PDF-versie laat u ondertekenen en bewaart u in het personeelsdossier. Het model arbeidsovereenkomst onbepaalde duur in Word en PDF is opgesteld voor bedienden en houdt rekening met het eenheidsstatuut en het Taaldecreet, zodat u het zonder vertaalwerk kunt gebruiken.
