Verlofaanvraag

Afwezigheid om dwingende redenen België (art. 30bis WAO, cao nr. 45)

Brief van de werknemer bij afwezigheid om dwingende redenen of zorgverlof: gebeurtenis, dagen, verwittiging, bewijs of attest, maximum van tien dagen per jaar en gunstiger cao.
4.6/5— 18 beoordelingenBelgisch recht 2026Direct downloaden
Delen

Uw kind wordt 's ochtends plots ziek, uw vader belandt na een val in het ziekenhuis of een storm slaat een deel van uw dak weg. Voor zulke situaties hebt u als werknemer recht op verlof om dwingende redenen: u mag van het werk wegblijven zolang dat nodig is om het probleem op te vangen, met een maximum van tien arbeidsdagen per kalenderjaar. Het recht staat in de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten en in de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 45, maar u moet uw werkgever verwittigen en de reden op verzoek kunnen bewijzen. Deze brief legt dat schriftelijk vast, ook als u al hebt gebeld. Dezelfde brief dient voor een kennisgeving van zorgverlof, de variant van vijf dagen voor een gezins- of familielid dat om een ernstige medische reden aanzienlijke zorg nodig heeft.

Conform

Belgisch recht 2026

50.000+ klanten

vertrouwen op ons

Voordelig

Vanaf € 4,90 / document

Veilige betaling

Direct downloaden

Afwezigheid om dwingende redenen België (art. 30bis WAO, cao nr. 45)

Veilige betaling

Model invullen

Wat is verlof om dwingende redenen?

De regeling geeft een werknemer het recht om afwezig te zijn bij een niet te voorziene gebeurtenis die los staat van het werk en die zijn dringende en noodzakelijke tussenkomst vereist, voor zover de uitvoering van de arbeidsovereenkomst die tussenkomst onmogelijk maakt. Die voorwaarden gelden samen: een doktersafspraak die u al weken kent, is niet onvoorzien, en als iemand anders de zieke kan opvangen, is uw tussenkomst niet noodzakelijk. In de volksmond heet deze afwezigheid soms sociaal verlof. Onze rubriek verlofaanvragen voor werknemers bundelt de brieven voor de verschillende verloven. De werkgever hoeft niet akkoord te gaan: wie de voorwaarden vervult, mag wegblijven. Wel wordt de afwezigheid in principe niet betaald, tenzij een cao, het arbeidsreglement of een afspraak met de werkgever anders bepaalt.

Twee verwante verloven worden er vaak mee verward. Het klein verlet is betaald, maar geldt alleen voor gebeurtenissen die een koninklijk besluit of een cao opsomt, zoals een overlijden, een huwelijk of een oproeping als jurylid; daarvoor bestaat een aparte aanvraag klein verlet met behoud van loon. Het onbetaald verlof is dan weer geen recht maar een gunst: u vraagt het, de werkgever beslist, en daarvoor gebruikt u een aanvraag van onbetaald verlof met akkoordverklaring. Bij een dwingende reden verwittigt u, u vraagt niets.

Wettelijk kader

De basis is artikel 30bis, § 1, van de wet van 3 juli 1978, ingevoegd bij de wet van 29 mei 1991. Het artikel laat de nadere regels over aan een cao van de Nationale Arbeidsraad, met minstens tien arbeidsdagen per kalenderjaar. Die cao bestond al: de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 45 van 19 december 1989, in werking sinds 1 januari 1990. Artikel 2 geeft de definitie en de voorbeelden: ziekte, ongeval of hospitalisatie van een persoon die onder hetzelfde dak woont, of van een bloed- of aanverwant in de eerste graad die er niet woont; een ernstige materiële beschadiging van uw bezittingen; en het bevel om als partij in persoon te verschijnen op een rechtszitting. In onderling akkoord kunnen andere gebeurtenissen worden erkend.

U mag wegblijven zolang dat nodig is (artikel 3), maar nooit langer dan tien arbeidsdagen per kalenderjaar, pro rata voor deeltijdse werknemers (artikel 4). U verwittigt vooraf of, als dat niet kan, zo spoedig mogelijk (artikel 5), u gebruikt het verlof voor het doel en u bewijst de reden als de werkgever erom vraagt (artikel 6). De dagen tellen niet als arbeidstijd, maar wel als gerechtvaardigde afwezigheid voor voordelen die een sector- of ondernemingscao pro rata toekent (artikel 8). Valt u niet onder de cao, bijvoorbeeld als contractueel personeelslid van een gemeente, dan geldt het koninklijk besluit van 11 oktober 1991 met in wezen dezelfde regels. De FOD Werkgelegenheid vat het geheel samen op zijn pagina over het verlof om dwingende redenen van werknemers. Sinds 10 november 2022 voegt artikel 30bis, § 2 daar het zorgverlof aan toe, waarover verder meer.

Wanneer hebt u deze brief nodig?

Het klassieke geval is het zieke kind. De crèche belt dat uw dochter koorts heeft, en niemand anders kan haar ophalen. Uw kind woont bij u, dus het valt onder de eerste categorie van de cao, net als uw partner of een inwonende ouder. Woont de zieke niet bij u, dan telt de eerste graad, zoals een ouder, schoonouder, kind of schoonkind. Voor een grootmoeder die alleen woont, moet u aantonen dat de algemene definitie toch vervuld is.

Ook wie na een brand of een overstroming de nooddiensten moet binnenlaten en de woning moet beveiligen, valt eronder. Een rechtszitting telt alleen als de rechter uw verschijning in persoon heeft bevolen en u partij bent in de zaak. Volstaat vertegenwoordiging door uw advocaat, dan valt de zitting niet onder deze categorie. Wordt u opgeroepen als getuige, als jurylid of door de arbeidsrechtbank, dan gaat het om betaald klein verlet.

Uw eigen ziekte is nooit een dwingende reden: dat is arbeidsongeschiktheid, met een ziekmelding en een medisch getuigschrift. En wie weken zorg moet dragen voor een zwaar ziek familielid, heeft meer aan een thematisch verlof zoals een aanvraag van mantelzorgverlof of verlof voor medische bijstand dan aan tien losse dagen per jaar.

Belangrijkste clausules van ons model

De brief opent met uw gegevens, die van de werkgever en uw functie, en vermeldt dan de juiste rechtsgrond: de cao nr. 45 voor de privésector, het koninklijk besluit van 11 oktober 1991 voor de werknemers die er niet onder vallen. Daarna volgt de gebeurtenis, met de datum en een korte beschrijving in uw eigen woorden, gekoppeld aan de juiste categorie van artikel 2. Bij een andere gebeurtenis citeert de brief de volledige definitie en vraagt hij subsidiair een erkenning in onderling akkoord.

Voor de duur kiest u vaste dagen of uren, of een open afwezigheid: dan vermeldt de brief de eerste dag, verwijst hij naar de nodige tijd van artikel 3 en belooft hij u te laten weten wanneer u het werk hervat. Drie formules dekken de verwittiging: vooraf met de brief zelf, de bevestiging van een eerdere verwittiging, bijvoorbeeld per telefoon, of zo spoedig mogelijk wanneer vooraf echt niet kon. Het bewijs voegt u bij, of u biedt het aan op verzoek.

U vermeldt ook hoeveel dagen u dit kalenderjaar al opnam, zodat de werkgever het maximum kan nagaan. De brief erkent dat de afwezigheid onbetaald is, maar vraagt de toepassing van een gunstiger regeling, die u bij naam kunt noemen. Hij stelt ook dat u de gemiste uren niet hoeft in te halen, tenzij u dat samen afspreekt, zoals het commentaar bij de cao nr. 45 aangeeft. Een vraag om ontvangstbevestiging en een ontvangstblok bij persoonlijke overhandiging sluiten de brief af.

Zorgverlof: vijf dagen met ontslagbescherming

Het zorgverlof is een bijzondere vorm van afwezigheid om dwingende redenen. U mag maximaal vijf dagen per kalenderjaar afwezig zijn om persoonlijke zorg of steun te verlenen aan een gezinslid of familielid dat om een ernstige medische reden aanzienlijke zorg nodig heeft. Gezinslid is iedereen die met u samenwoont; familielid zijn uw echtgenoot, uw wettelijk samenwonende partner, uw ouders en uw kinderen, ook als ze elders wonen. Schoonouders die elders wonen vallen er dus niet onder.

U stelt de werkgever vooraf in kennis, volgens de FOD uiterlijk vóór het begin van uw werkdag, en bezorgt zo spoedig mogelijk een attest van de behandelende arts, afgeleverd in het jaar van het zorgverlof, dat nooit de medische reden zelf vermeldt. De dagen worden aangerekend op de tien dagen per jaar en zijn net zo onbetaald. Daartegenover staat een ontslagbescherming vanaf de kennisgeving tot een maand na de opname: een werkgever die in die periode ontslaat, moet bewijzen dat de reden vreemd is aan het zorgverlof; lukt dat niet, dan betaalt hij, bovenop een eventuele opzeggingsvergoeding, een forfaitaire vergoeding van zes maanden brutoloon.

Hoe vult u de brief in?

U kiest eerst het soort afwezigheid: een dwingende reden of zorgverlof. Daarna vult u uw naam, adres en functie in, en geeft u aan wie uw werkgever is en in welke sector u werkt.

Bij een dwingende reden kiest u de gebeurtenis in een keuzelijst en beschrijft u in een of twee zinnen wat er gebeurd is, zonder diagnose. Het formulier vraagt of u de dagen al kent, hoe u de werkgever al verwittigde en of u een bewijs bijvoegt. Bij zorgverlof vult u de zorgbehoevende in, uw band met die persoon, de dagen en de stand van het attest. Het voorbeeld van de brief past zich bij elke keuze aan. Tot slot vermeldt u of u deeltijds werkt, hoeveel dagen u dit jaar al opnam en hoe u de brief verstuurt. Alle documenten van de site vindt u in de catalogus met juridische modellen.

Veelgemaakte fouten

De meest voorkomende fout is thuisblijven en pas achteraf iets laten weten. Wie verlof om dwingende redenen neemt, verwittigt vooraf of, als dat echt niet kan, zo spoedig mogelijk; een kort telefoontje vóór uw werkdag en daarna deze brief zijn de veiligste combinatie. Bij aangetekende post loopt het ook vaak mis: voor een verwittiging die vooraf moet gebeuren, komt die brief pas een of meer werkdagen later aan. En wie te veel vertelt, vergeet dat de werkgever wel een bewijs mag vragen, maar geen diagnose nodig heeft.

Rekenfouten komen ook vaak voor. Wie in maart drie dagen zorgverlof nam, heeft daarna nog zeven dagen afwezigheid om dwingende redenen over, niet tien. Voor een halftijdse werknemer is het krediet van tien dagen gehalveerd. Sommige werknemers gebruiken het zorgverlof voor een schoonouder die elders woont, wat niet kan, of rekenen op doorbetaling zonder dat hun cao dat bepaalt. Kijk daarom eerst uw sectorcao en het arbeidsreglement na: wie een gunstiger regeling kan citeren, kan zich op die betaling beroepen. Werkgevers die zelf een arbeidsreglement willen opstellen, vinden modellen in onze rubriek bedrijfsbeheer voor werkgevers.

Belangrijkste punten om te onthouden

ART. 30BIS WAO

Een recht, geen gunst van de werkgever

Bij een niet te voorziene gebeurtenis buiten het werk die uw dringende en noodzakelijke tussenkomst vereist, mag u afwezig zijn zonder akkoord van de werkgever. Denk aan een ziek kind of een zieke partner, de ziekenhuisopname van een ouder of brandschade aan uw woning. U moet wel vooraf verwittigen of, als dat niet kan, zo spoedig mogelijk, en de reden op verzoek bewijzen. Het loon loopt niet door, tenzij een cao of afspraak dat bepaalt.

CAO NR. 45

Tien arbeidsdagen per jaar, pro rata deeltijds

U mag afwezig blijven zolang nodig is om het probleem op te vangen, met een maximum van tien arbeidsdagen per kalenderjaar. Voor een deeltijdse werknemer wordt dat maximum herleid in verhouding tot de arbeidsprestaties. Dagen zorgverlof die u in hetzelfde jaar opneemt, worden van dat krediet afgetrokken. Vermeld daarom in uw brief hoeveel dagen u al opnam, zodat de werkgever het saldo kan nagaan zonder discussie achteraf.

ZORGVERLOF

Vijf dagen zorg met bescherming tegen ontslag

Voor de zorg voor een gezinslid of voor uw echtgenoot, wettelijk samenwonende partner, ouder of kind met een ernstige medische reden kunt u tot vijf dagen per jaar zorgverlof opnemen. U stelt de werkgever vooraf in kennis en bezorgt een attest van de behandelende arts zonder de medische reden. Tot een maand na de opname mag de werkgever u alleen ontslaan om een reden die vreemd is aan het zorgverlof; anders betaalt hij zes maanden brutoloon.

Veelgestelde vragen

De wet legt geen vormvereiste op: een mondelinge verwittiging is geldig, op voorwaarde dat ze tijdig gebeurt. De brief versterkt uw positie omdat hij vastlegt wanneer u verwittigde, welke gebeurtenis u inroept en welke rechtsgrond van toepassing is, met verwijzing naar artikel 30bis van de wet van 3 juli 1978 en naar de cao nr. 45 of het koninklijk besluit van 11 oktober 1991. Bij een betwisting over een ongewettigde afwezigheid of over ontslagbescherming na zorgverlof is dat geschreven spoor vaak doorslaggevend.

Zodra u het formulier hebt afgerond, downloadt u de brief in Word en in PDF. De PDF stuurt u als bijlage bij een e-mail of drukt u af om persoonlijk te overhandigen. Het Word-bestand is handig als u nog een detail wilt aanpassen, bijvoorbeeld de naam van een bijlage of een extra dag die u later nodig blijkt te hebben. Bewaar beide bestanden samen met het bewijs van verzending, zodat u later kunt aantonen wat u wanneer hebt gestuurd.

De regel is vooraf, dus vóór de afwezigheid begint. Kan dat niet, omdat het ongeval 's nachts gebeurde of omdat u eerst met uw kind naar de spoeddienst moest, dan verwittigt u zo spoedig mogelijk. Een vaste termijn in dagen bestaat niet. In de praktijk betekent het: zodra u redelijkerwijs kunt bellen of een bericht kunt sturen. Voor zorgverlof is de regel strenger, want daar moet de kennisgeving vooraf gebeuren, volgens de FOD Werkgelegenheid uiterlijk vóór het begin van uw werkdag. Het arbeidsreglement kan bepalen wie u moet verwittigen, bijvoorbeeld uw leidinggevende of de personeelsdienst.

Het maximum van tien arbeidsdagen per kalenderjaar wordt herleid in verhouding tot de duur van uw arbeidsprestaties, zoals artikel 4, § 2, van de cao nr. 45 bepaalt. Werkt u halftijds, dan beschikt u over de helft van het krediet. Hoe die herleiding concreet gebeurt bij een rooster met korte werkdagen, regelt u best vooraf met de personeelsdienst. De dagen zorgverlof die u in hetzelfde jaar opneemt, gaan van dat krediet af. Het maximum geldt per kalenderjaar; ongebruikte dagen tellen niet mee voor het volgende jaar. Een gunstiger cao kan meer dagen toekennen.

Weigeren mag niet wanneer de voorwaarden vervuld zijn: de wet geeft u dat recht. De werkgever mag wel vragen dat u de dwingende reden bewijst, met gepaste documenten of, als die er niet zijn, met elk ander bewijsmiddel. Betwist hij dat de gebeurtenis een dwingende reden is, dan kunt u voorstellen om ze in onderling akkoord te erkennen. Een afwezigheid zonder verwittiging of zonder echte dwingende reden kan de werkgever wel als ongewettigde afwezigheid beschouwen; welke sanctie dan mogelijk is, staat in het arbeidsreglement.

Ja, op voorwaarde dat de ziekte onverwacht komt en uw tussenkomst echt nodig is. Een kind dat bij u woont, valt onder de eerste categorie van de cao, of het nu uw eigen kind, een stiefkind of een pleegkind is. Kan de andere ouder of een grootouder de opvang overnemen, dan kan de werkgever de noodzaak in vraag stellen. Oordeelt de behandelende arts dat uw kind om een ernstige medische reden aanzienlijke zorg nodig heeft, dan kunt u binnen hetzelfde krediet zorgverlof opnemen, met een attest en een ontslagbescherming tot een maand na de opname.

4.6/5

18 geverifieerde beoordelingen · Belgisch recht 2026

Afwezigheid om dwingende redenen België (art. 30bis WAO, cao nr. 45)
  • Directe toegang tot het document
  • Download als PDF en Word
  • Conform de wetgeving van 2026
  • Gecontroleerd door juristen
Model invullen
Veilige betaling
Bijgewerkt op 2 november 2026

Dit vindt u misschien ook interessant

Aanvraag adoptieverlof
Aanvraag mantelzorgverlof