Wie in Vlaanderen een woning als hoofdverblijfplaats verhuurt, mag de huurprijs één keer per jaar aanpassen aan de gezondheidsindex. Die huurindexatie is geen nieuw recht, maar de cijfers waarmee u rekent, zien er sinds begin 2026 anders uit. Statbel publiceert de gezondheidsindex voortaan ook op basisjaar 2025 = 100, naast de oudere reeksen die verhuurders al jaren gebruiken. Wie een indexcijfer uit de ene reeks deelt door een cijfer uit de andere, komt op een huurprijs die er een kwart of meer naast zit. Deze gids is geschreven voor verhuurders en huurders van een hoofdverblijfplaats in Vlaanderen. U leest welke regels het Vlaams Woninghuurdecreet oplegt, hoe u met twee basisjaren correct rekent en wat u doet als de huurder de geïndexeerde huur niet betaalt.
Huurindexatie en het nieuwe basisjaar: wat verandert er?
Huurindexatie is de jaarlijkse aanpassing van de huurprijs aan de kosten van levensonderhoud. Het meetinstrument is de gezondheidsindex: de consumptieprijsindex zonder tabak, alcoholische dranken en motorbrandstoffen, die Statbel elke maand berekent. Een indexcijfer zegt op zich weinig, want het drukt het prijspeil uit tegenover een referentiejaar dat op 100 staat. Sinds de cijfers van januari 2026 is dat referentiejaar 2025. Statbel blijft de oudere reeksen met basis 1996, 2004 en 2013 bijwerken, zodat voor elke maand meerdere cijfers naast elkaar bestaan. De gezondheidsindex van september 2026 staat zo op 140,67 in basis 2013 en op 103,76 in basis 2025.
Voor de huurprijs zelf verandert er niets. De formule blijft dezelfde en het recht op indexatie evenmin, want een nieuw basisjaar is een statistische herijking en geen wetswijziging. Een lopend huurcontract hoeft dus niet te worden aangepast omdat het naar basis 2013 verwijst. Het risico zit volledig in de berekening. De wettelijke formule deelt twee indexcijfers door elkaar, en dat werkt alleen als beide cijfers uit dezelfde reeks komen. In de praktijk zien we de fout vooral bij verhuurders die het nieuwste cijfer van Statbel overnemen en het aanvangsindexcijfer uit hun oude berekening laten staan.
Wettelijk kader: artikel 34 van het Vlaams Woninghuurdecreet
Voor woninghuurovereenkomsten die in Vlaanderen vanaf 1 januari 2019 werden gesloten, staat de indexatie in artikel 34 van het Vlaams Woninghuurdecreet van 9 november 2018. De huurprijs mag één keer per huurjaar worden aangepast, ten vroegste op de verjaardag van de inwerkingtreding van de huurovereenkomst, tenzij het contract de indexatie uitdrukkelijk uitsluit. De geïndexeerde huurprijs mag niet hoger liggen dan de basishuurprijs maal het nieuwe indexcijfer, gedeeld door het aanvangsindexcijfer. De basishuurprijs is de huur uit het contract, zonder kosten en lasten. Het nieuwe indexcijfer is de gezondheidsindex van de maand vóór de verjaardag. Het aanvangsindexcijfer is de gezondheidsindex van de maand vóór de inwerkingtreding van het contract, of van de maand vóór een huurprijsherziening. Voor oudere contracten, gesloten onder de federale Woninghuurwet, geldt nog de maand vóór de ondertekening. Verhuurt u een tweede verblijf of een garage, dan valt u onder het gemeen huurrecht en is huurindexatie alleen mogelijk als het contract ze uitdrukkelijk voorziet.
De indexatie gebeurt niet automatisch. Ze vergt een schriftelijk verzoek van de verhuurder, en ze werkt hoogstens terug tot de drie maanden vóór de maand van dat verzoek. Wie pas in juli vraagt om een indexatie die vanaf 1 maart mogelijk was, kan de geïndexeerde huur aanrekenen vanaf april: de maand van het verzoek en de drie maanden ervoor. Het verschil voor maart is verloren. De indexatie zelf gaat niet verloren, want bij een later verzoek rekent u opnieuw vanaf het aanvangsindexcijfer en telt de volledige prijsstijging sinds de start mee. De cijfers van de laatste dertien maanden, in alle basisjaren naast elkaar, staan in de tabel van Statbel met de recentste gezondheidsindexcijfers per basisjaar; voor oudere maanden gebruikt u de huurcalculator van Statbel.
Zo rekent u correct met twee basisjaren
Neem een appartement in Gent dat sinds 1 oktober 2025 verhuurd wordt voor 900 euro per maand. Het contract werd na 2018 gesloten, dus het aanvangsindexcijfer is dat van september 2025: 135,26 in basis 2013 of 99,77 in basis 2025. Op 1 oktober 2026 kan de verhuurder voor het eerst indexeren, met het cijfer van september 2026: 140,67 of 103,76. In basis 2013 geeft dat 900 × 140,67 / 135,26, of 936,00 euro. In basis 2025 komt u op 935,99 euro. Dat verschil van één cent is een afrondingseffect en geen fout.
Wie de reeksen mengt, krijgt een heel ander resultaat. Het nieuwe cijfer in basis 2025 delen door het aanvangsindexcijfer in basis 2013 geeft 900 × 103,76 / 135,26, of 690,40 euro: bijna een kwart minder dan de huidige huur. Omgekeerd levert 900 × 140,67 / 99,77 een huur van 1.268,95 euro op. Die tweede fout is de gevaarlijkste, want een overmatige indexatie kan worden teruggebracht tot wat het decreet toelaat, en de huurder kan het teveel betaalde terugvorderen.
De veiligste werkwijze is eenvoudig: reken in de reeks waarin uw aanvangsindexcijfer gepubliceerd werd. Voor de meeste contracten van vóór 2026 is dat basis 2013, en Statbel werkt die reeks gewoon verder bij. Zelf omrekenen met een coëfficiënt kan, maar het voegt afrondingsverschillen toe die u bij een betwisting moet uitleggen. Vermeld in uw indexatiebrief daarom altijd de drie cijfers, de maanden en het basisjaar.
Woningen met een zwak EPC: correctiefactor en aangekondigd indexatieverbod
Het basisjaar is niet de enige valkuil. Van 1 oktober 2022 tot 1 oktober 2023 beperkte Vlaanderen de indexatie van woningen met een slecht energielabel. Voor contracten die vóór 1 oktober 2022 in werking traden en een hoofdverblijfplaats op de private huurmarkt met EPC-label D, E of F of zonder EPC betreffen, geldt sindsdien een correctiefactor: de indexatie die in die periode niet mocht, wordt niet ingehaald. Bij label D gaat het om de helft van de gemiste indexatie, bij E, F of zonder EPC om het geheel. Behaalt de woning een label A+, A, B of C, dan vervalt de correctiefactor vanaf de datum van dat attest; ook een nieuw huurcontract dat na 1 oktober 2022 ingaat, valt er niet meer onder. Waar u voor die correctie indexcijfers gebruikt, geldt dezelfde regel van één reeks.
Daarnaast kondigde de Vlaamse Regering in de beleidsnota Wonen 2024-2029 een indexatieverbod aan vanaf 2028 voor private huurwoningen met slechte energieprestaties; volgens de aankondigingen gaat het om woningen met label E of F. De maatregel maakt deel uit van een geplande wijziging van het Vlaams Woninghuurdecreet en is dus nog geen geldend recht. Zolang ze niet in het decreet is opgenomen en in het Belgisch Staatsblad is verschenen, blijven de huidige regels gelden. Wie een woning met label E of F verhuurt, volgt die aankondiging best op en plant eventuele renovatiewerken tijdig, want een beter EPC-label laat ook nu al een volledige huurindexatie toe.
Wat als de huurder de geïndexeerde huur niet betaalt?
Na een correct verzoek is de geïndexeerde huur verschuldigd. Betaalt de huurder het oude bedrag verder, dan ontstaat elke maand een kleine achterstal die na een jaar flink oploopt. Stuur eerst een vriendelijke herinnering met de berekening en de bron van de indexcijfers erbij, want veel huurders reageren pas wanneer ze zien hoe de formule werkt. Blijft betaling uit, dan volgt een ingebrekestelling voor huurachterstand per aangetekende brief, met per maand het onbetaalde verschil, een betalingstermijn en de aankondiging van een procedure bij de vrederechter. Wil de huurder betalen maar niet in één keer, leg de regeling dan vast in een schuldbekentenis met terugbetaling in schijven.
De huurder kan een indexatie niet weigeren wanneer het contract ze niet uitsluit en de berekening klopt. Hij kan wel een fout aanvechten, en daarom loont het om elke stap op papier te zetten. De huurwaarborg mag niet dienen om de achterstal aan te zuiveren. Komt het tot een geschil, dan is de vrederechter van het kanton waar de woning ligt bevoegd.
De indexatie correct vastleggen met Captain.Legal
Een indexatie zonder discussie begint bij het contract. In de woninghuurovereenkomst voor een hoofdverblijfplaats in Vlaanderen legt u via een vragenlijst de basishuurprijs, de datum van inwerkingtreding en de indexatieclausule vast, samen met de huurwaarborg, de kosten en de opzegregels van het Vlaams Woninghuurdecreet. Noteer bij de ondertekening meteen het aanvangsindexcijfer en het basisjaar waarin u het opzocht. Het document downloadt u in Word om het nog aan te passen, of in PDF om het te laten ondertekenen en te registreren. De plaatsbeschrijving en de andere vastgoeddocumenten voor verhuurders in Vlaanderen vindt u op dezelfde plaats. Verhuurders die meerdere panden beheren, werken vaak met het onbeperkt abonnement voor al hun juridische documenten.
Veelgemaakte fouten bij huurindexatie
De fout die we sinds de invoering van het nieuwe basisjaar het vaakst zien, is het mengen van basisjaren. Even hardnekkig is het rekenen met de huur inclusief kosten, terwijl de formule alleen de kale basishuurprijs indexeert. Een derde klassieker is de geïndexeerde huur van vorig jaar als basishuurprijs gebruiken en toch het oorspronkelijke aanvangsindexcijfer behouden, waardoor de indexatie dubbel telt. Ook de maand loopt vaak mis: het juiste cijfer is dat van de maand vóór de verjaardag, en voor Vlaamse contracten sinds 2019 is het aanvangsindexcijfer dat van de maand vóór de inwerkingtreding, niet vóór de ondertekening.
Andere fouten bij de huurindexatie raken de termijnen. Sommige verhuurders indexeren vóór de verjaardag of twee keer in hetzelfde huurjaar, wat het decreet niet toelaat. Anderen vorderen een vergeten indexatie voor een heel jaar terug, terwijl de terugwerking beperkt is tot drie maanden vóór de maand van het verzoek. Bij oudere contracten wordt de EPC-correctiefactor nog geregeld vergeten. Tot slot gebruiken sommigen de afgevlakte gezondheidsindex of de gewone consumptieprijsindex, terwijl de huur de gezondheidsindex zelf volgt.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn huurcontract aanpassen door het nieuwe basisjaar van de gezondheidsindex?
Nee. Het nieuwe basisjaar 2025 = 100 is een statistische herijking door Statbel en wijzigt niets aan het recht op indexatie of aan de formule van artikel 34 van het Vlaams Woninghuurdecreet. Een contract dat naar basis 2013 verwijst, blijft geldig en kan verder met die reeks worden geïndexeerd, want Statbel publiceert ze nog elke maand. U hoeft geen bijlage of aanhangsel op te maken. Let alleen op dat het nieuwe en het aanvangsindexcijfer in uw berekening altijd uit dezelfde reeks komen.
Welk basisjaar gebruik ik voor de huurindexatie?
U gebruikt het basisjaar waarin u ook het aanvangsindexcijfer opzoekt, zodat teller en noemer uit dezelfde reeks komen. Voor de meeste lopende contracten is dat basis 2013. Ging uw contract in 2025 of later in, dan kunt u ook basis 2025 gebruiken, omdat Statbel die reeks voor alle maanden van 2025 publiceert. Het resultaat is in beide reeksen hetzelfde, op een afrondingsverschil van hooguit enkele centen na. Vermeld het gekozen basisjaar in uw indexatiebrief, zodat de huurder de berekening zelf kan nagaan.
Hoe ver terug mag een verhuurder de indexatie vragen?
De indexatie heeft alleen uitwerking voor de maand van het schriftelijke verzoek en de drie maanden die eraan voorafgaan. Vraagt u in november een indexatie die al in juni mogelijk was, dan kunt u de geïndexeerde huur aanrekenen vanaf augustus. Het verschil voor juni en juli is verloren. De huurprijs mag bovendien maar één keer per huurjaar worden aangepast, ten vroegste op de verjaardag van de inwerkingtreding. Wie elk jaar kort voor die verjaardag zijn verzoek klaarzet, verliest geen enkele maand.
Is een online opgestelde huurovereenkomst rechtsgeldig in Vlaanderen?
Ja. Het Vlaams Woninghuurdecreet verplicht een schriftelijke huurovereenkomst voor een hoofdverblijfplaats, maar legt geen vorm op voor de manier waarop u ze opstelt. Een online ingevuld model dat beide partijen ondertekenen, is dus volwaardig. De verhuurder moet het contract binnen twee maanden kosteloos laten registreren, samen met de plaatsbeschrijving. Zorg ook dat de verplichte gegevens over de woning, de huurprijs en de kosten erin staan, want een onvolledig contract levert later discussie op, ook over de indexatie.
Mag de huurder een correcte huurindexatie weigeren?
Nee, tenzij de huurovereenkomst de indexatie uitdrukkelijk uitsluit. Is het verzoek schriftelijk gebeurd en klopt de berekening, dan is de geïndexeerde huur verschuldigd vanaf de maanden die de wet toelaat. De huurder kan wel een fout in de berekening aanvechten, bijvoorbeeld een verkeerde maand, een ander basisjaar of een vergeten EPC-correctiefactor. Daarom vermeldt u in uw brief best de drie gebruikte cijfers en hun bron. Blijft de huurder het oude bedrag betalen, dan kunt u de achterstal vorderen bij de vrederechter.
Telt de afgevlakte gezondheidsindex voor de huurprijs?
Nee. De afgevlakte gezondheidsindex is het gemiddelde van de laatste vier maanden en dient voor de indexering van lonen en sociale uitkeringen. Voor de huurprijs gebruikt u de gewone gezondheidsindex van één maand: die van de maand vóór de verjaardag als nieuw indexcijfer en die van de maand vóór de inwerkingtreding als aanvangsindexcijfer. Ook de gewone consumptieprijsindex is niet de juiste maatstaf. Wie de verkeerde index neemt, komt op een bedrag dat de huurder terecht kan betwisten.
In welk formaat ontvang ik mijn huurovereenkomst?
Na het invullen van de vragenlijst downloadt u het contract in Word en in PDF. In Word kunt u nog een clausule verfijnen, bijvoorbeeld de beschrijving van de woning of een afspraak over de tuin. De PDF-versie laat u door beide partijen ondertekenen en registreert u daarna samen met de plaatsbeschrijving. Bewaar het aanvangsindexcijfer en het basisjaar bij uw exemplaar. Het model woninghuurovereenkomst Vlaanderen in Word en PDF volgt het Vlaams Woninghuurdecreet.
